सस्मित पोखरेल: हिजो सम्हाले महानगरको शिक्षा, अब सुरु भयो मन्त्रीको कडा परीक्षा

आगामी फागुन १ गते शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि र युवा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेल ३० वर्ष पुग्दैछन्। यसपटकको जन्मदिन उनले आफ्नो पुरानो घरमा होइन, मन्त्रीका रूपमा पाएको सरकारी क्वार्टरमा मनाउनेछन्।

२०५२ साल फागुन १ मा काठमाडौंमा जन्मिएका पोखरेल काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचित हुँदै मन्त्रिपरिषद्को कान्छो सदस्यका रूपमा सिंहदरबार भित्रिएका हुन्। झन्डै तीन वर्ष प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) सँग निकट रहेर काम गरेका पोखरेल अहिले उनकै टिममा 'विज्ञ मन्त्री' का रूपमा देखिएका छन्।

अमेरिकादेखि विवेकशीलसम्मको यात्रा
पोखरेलको प्रारम्भिक र उच्च शिक्षा अमेरिकामा भएको हो। अमेरिकामा रहँदै २०७२ सालको विनाशकारी भूकम्प गएपछि उनी नेपालका लागि राहत संकलन र पुनर्निर्माणको व्यवस्थापनमा सक्रिय भए। त्यही सेवाको भावले उनलाई नेपाल फर्कायो।

नेपाल फर्किएपछि उनी पुराना दलतिर लागेनन्, बरु वैकल्पिक राजनीतिको नारा बोकेको 'विवेकशील अभियान' मा जोडिए। विवेकशील साझामा युवा संगठनको नेतृत्व गर्दै केन्द्रीय सदस्य बनेका पोखरेलको त्यहीँ क्रममा बालेन शाहसँग चिनजान भएको हो। काठमाडौं विश्वविद्यालयबाट कानुनमा स्नातक गरेका उनी हाल त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा स्नातकोत्तर गर्दैछन्।

महानगरको 'शिक्षा सुधार' का सारथि
२०७९ को स्थानीय तह निर्वाचनमा बालेन शाहलाई मेयर जिताउन पोखरेलले सडकदेखि सामाजिक सञ्जालसम्मको मोर्चा सम्हालेका थिए। बालेनको चुनावी रणनीति र संगठन निर्माणमा उनको भूमिका मुख्य मानिन्थ्यो।

मेयरको रूपमा बालेनको विजयपछि उत्साहित भएका सस्मितले २०७९ को प्रदेश सभा निर्वाचनमा काठमाडौं-५ (क) बाट स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिएका थिए। यद्यपि, त्यतिबेला उनी पराजित भए। हारले उनलाई निराश बनाएन, बरु नीति निर्माणको अनुभव बटुल्ने नयाँ बाटो खोलिदियो।

प्रदेशमा पराजित भएपछि मेयर बालेनले उनलाई काठमाडौं महानगरपालिकाको शिक्षा विभाग हेर्ने गरी 'विज्ञ सल्लाहकार' नियुक्त गरे। महानगरमा उनले चालेको सबैभन्दा प्रभावकारी कदम 'छात्रवृत्ति वितरण' मानिन्छ।

विद्यालय र अभिभावकसँग समन्वय गरी कक्षा १ देखि १२ सम्मका करिब २० हजार विद्यार्थीलाई पारदर्शी रूपमा छात्रवृत्ति दिलाउने योजना उनकै नेतृत्वमा सफल भएको थियो। 'देशका दुर्गम क्षेत्रका ३० हजारभन्दा बढी विद्यार्थीलाई प्रतिष्ठित विद्यालयमा छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउन सफल भयौँ,' उनले भने, 'सामुदायिक विद्यालयको भौतिक सुधार र प्रविधिमैत्री शिक्षा अहिले देखिन थालेको छ।'

महानगरको वार्षिक नीति, बजेट निर्माण र पुराना कानुन परिमार्जनमा उनले गरेको मिहिनेतले बालेनको 'स्वर्णिम योजना' हरूलाई मूर्तरूप दिन सघायो।

सजिलो छैन सिंहदरबारको काम
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का केन्द्रीय सदस्य तथा सह-प्रवक्ता रहेका पोखरेल अहिले आफ्नै विज्ञता रहेको मन्त्रालयमा आइपुगेका छन्। महानगरमा शिक्षा सुधारको सफल 'मोडल' प्रस्तुत गरेका सस्मितका लागि अब देशभरको शिक्षा प्रणाली, युवा स्वरोजगार र प्रविधिको विकासमा नीतिगत परिवर्तन ल्याउने मुख्य जिम्मेवारी छ।