जनकपुरका पोखरीमा गुञ्जियो ‘काँचै बाँसको बहिनिया’: आज चैती छठको सन्ध्या अर्घ

चैतको रापिलो घाम बिस्तारै पश्चिमतिर ढल्किँदै गर्दा जनकपुरधामका ऐतिहासिक सरोवरहरू— गंगासागर, धनुषसागर र अरगजा सरको किनारमा यतिबेला व्रतालुहरूको घुइँचो बढ्न थालेको छ। हातमा अर्घका सामग्री बोकेका श्रद्धावनत व्रतालुहरू र मङ्गल धुनले मिथिलाञ्चलको वातावरण भक्तिमय बनेको छ।

आइतबारदेखि सुरु भएको चैती छठको आज तेस्रो दिन। व्रतालुहरू अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ अर्पण गरी 'सँझुका अर्घ' मनाइरहेछन्। जलाशयको पानीमा उभिएर सूर्य अस्ताउने प्रतीक्षा गरिरहेका व्रतालुहरूले षष्ठी माताको ध्यान गर्दै अस्ताउँदो सूर्यलाई ठेकुवा, भुसवा, केरा, उखु र नरिवलसहितको प्रसाद अर्पण गर्नेछन्।

कात्तिकमा मनाइने 'बडका' छठको तुलनामा चैती छठ गर्नेहरूको संख्या केही कम भए पनि पछिल्ला वर्षहरूमा यसको रौनक र विस्तार बढ्दो छ। विधि र प्रक्रिया भने दुवै छठको एउटै हुन्छ।

चार दिनसम्म चल्ने यो कठिन पर्वको पहिलो दिन व्रतालुहरूले 'नहाए–खाए' गरी चोखो खाएका थिए भने सोमबार पञ्चमीका दिन 'खरना' मनाइएको थियो। खरनाका दिन दिनभर निराहार उपवास बसेर साँझपख चन्द्रोदयपछि खीर, केरा र फलफूलको प्रसाद चढाएर व्रतालुहरूले फलाहार गरेका थिए।

मंगलबार साँझ सूर्यलाई अर्घ दिएपछि व्रतालुहरू रातभर जाग्राम बस्नेछन्। भोलि बुधबार (सप्तमी) को झिसमिसेमै 'भोरका अर्घ' अर्थात् उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ दिएपछि यो महान् लोकपर्व विधिवत् रूपमा समापन हुनेछ।

सूर्यको उपासना गरिने यस पर्वमा जलाशयको किनारमा बसेर सन्तान सुख, परिवारको समृद्धि र आरोग्यको कामना गर्ने गरिन्छ। जनकपुरका मुख्य पोखरीहरू मात्र होइन, तराई–मधेसका गाउँगाउँमा रहेका नदी र जलाशयहरू यतिबेला छठको उल्लासले रंगिएका छन्।