अमेरिका-इरानबीच यसरी रोपिएको थियो दुश्मनीको पहिलो बीउ

अमेरिकासँग इरानको दुश्मनीको पहिलो बीउ सन् १९५३ मा रोपिएको थियो। अमेरिकी जासुसी संस्था सीआईएले बेलायतसँग मिलेर इरानमा सत्ता परिवर्तन गर्‍याे।

खासगरी निर्वाचित प्रधानमन्त्री मोहम्मद मोसद्दिकलाई सत्ताच्युत गरेर अमेरिका र बेलायतले इरानका राजा शाह रजा पहलवीलाई सुम्पिए।

धर्म निरपेक्षतामा विश्वास गर्ने इरानी प्रधानमन्त्री इरानको तेल उद्योगलाई राष्ट्रियकरण गर्न चाहन्थे।

उनी निर्वाचित भएलगत्तै सो कुरालाई अघि बढाउने हुँदा बेलायत र अमेरिकाको ठूलो लगानी रहेको तेल उद्योग आफ्नो हातबाट फुत्किने भयका कारण निर्वाचित प्रधानमन्त्रीलाई कु गरेर हटाइयो मात्र होइन, राजलाई सत्तामा आसिन गराइयो। यसो गर्दा अमेरिका र बेलायतले सीधासीधा राजालाई नियन्त्रण लिन सक्थे।

आज बिहीबार प्रकाशित शुक्रबार साप्ताहिकले बीबीसीबाट साभार गरेको सामग्रीमा भनिएको छ : विश्वयुद्धपछि कुनै निर्वाचित प्रधानमन्त्रीलाई सत्ताच्युत गर्न भूमिका खेलेको यो अमेरिकाको पहिलो अनुभव थियो। यो सफलतापछि त अमेरिकाको विदेश नीति नै यसैलाई बनाउन थालियो।

१९५३ मा जब कु गरियो, त्यसको बदलास्वरूप १९७९ मा इरानमा क्रान्ति भयो र त्यसले राजको शासन नै अन्त्य गर्‍याे।