राजनीति


कोसी प्रदेश सभामा प्रतिपक्षको गर्जन- ‘पाँचै तिहाइ ल्याए पनि संघीयता र गणतन्त्र फेर्न सकिँदैन’

कोसी प्रदेश सभामा प्रतिपक्षको गर्जन- ‘पाँचै तिहाइ ल्याए पनि संघीयता र गणतन्त्र फेर्न सकिँदैन’

सुमन सुस्केरा
चैत १०, २०८२ मंगलबार १५:४३, काठमाडौँ

प्रदेश संरचनाको भविष्यको बारेमा कोसी प्रदेशका मुख्यमन्त्री हिक्मत कुमार कार्कीले दिएको अभिव्यक्ति विवादस्पद बनेको छ। यसले राजनीतिक वृत्तमा हलचल ल्याइदिएको छ। शनिवार इटहरीमा आयोजित एक कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री कार्कीले ‘यदि जनादेशले यो संरचना नचाहेमा त्यसलाई आत्मसात् गर्ने’ अर्थात प्रदेश खारेज भए आफूले स्वीकार्ने आशयको अभिव्यक्ति दिएका थिए। 

उनको यो भनाइलाई लिएर अहिले प्रतिपक्षले आलोचना  गरेको छ। मुख्यमन्त्रीको यो तर्कलाई प्रदेश सभा र सङ्घीयताको मर्म विपरीत रहेको भन्दै मुख्यमन्त्रीको आलोचना भएको हो। कोशी प्रदेश सभाको मङ्गलवारको बैठकमा प्रदेश सभाका प्रतिपक्ष दलको तर्फबाट विशेष समय लिएर बोल्दै नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका सांसद गणेश उप्रेतीले सरकारमा लामो समयसम्म शासन गरेर अघाएपछि संरचना प्रति नै प्रश्न उठाएको भन्दै आलोचना गरे। 

उनले सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक संविधानले परिकल्पना गरेका अधिकारहरू पूर्ण रूपमा कार्यान्वयन गर्ने हो भने प्रदेश सरकार जनताको सबैभन्दा नजिकको र शक्तिशाली निकाय बन्ने दाबी गरे। उप्रेतीले प्रदेश संरचनाको औचित्यमाथि प्रश्न उठाउनेहरूलाई इतिहासको मर्यादा राख्न चेतावनीसमेत दिए।
 
‘मुख्यमन्त्री ज्यु सबैभन्दा धेरै सरकारको नेतृत्व तपाईँले नै गर्नु भएको छ, भन्नुस् तपाईँले नागरिकका लागि सेवा प्रवाहमा कति प्रभावकारी काम गर्नु भएको छ? कामै नगर्ने अनि संरचना माथि प्रश्न उठाउन नैतिकताले दिन्छ?’ उनले प्रश्न गरे। उप्रेतीले सङ्घीयता र प्रदेश संरचना कसैको दया वा चुनावको अङ्कगणितले मात्र नआएको उल्लेख गर्दै यो व्यवस्था परिवर्तनका लागि कैयौँले आफ्नो ऊर्जाशील जीवन र रगत–पसिना बगाएको स्मरण गराए। 

उनले प्रदेश चाहिँदैन भन्ने दलदलका सभामुखले त संविधान मानिरहेको अवस्थामा एमालेका साथीहरू डराएकोसमेत आरोप लगाए।  ‘अहिलेको चुनाव भनेको संविधान सभा सदस्य चाहिन्छ कि चाहिँदैन भन्ने जनमत सङ्ग्रह हैन’, उनले भने, ‘सङ्घले प्रदेश खारेज गर्छ भने भोली प्रदेशले सङ्घ नै खारेज गर्ने अवस्था आउँदा अवस्था के हुन्छ?’ उनले चुनावबाट दुई तिहाइ मात्र हैन पाँचै तिहाइ ल्याए पनि गणतन्त्र र सङ्घीयता फेर्न नसक्ने जिकिर गरे। 

प्रदेशको संरचनासँगै अहिलेको मुख्यमन्त्री नै लामो समयसम्म सत्तामा रहेको भन्दै उनले प्रदेशलाई दह्रो बनाउन, नागरिकको आकर्षण बढाउन, मानिसको विश्वास जगाउनको लागि के गर्नु भयो भन्दै प्रश्न गरेका थिए। संविधानले मात्रै व्याख्या गरेको अधिकार पनि कार्यान्वयन गर्न हिचकिचाएको भन्दै सङ्घीयता कमजोर बनाउने अभिव्यक्ति दिएकोमा उनले आक्रोश पोखे। उनले भने, ‘आफू सरकारमा हुन्जेल प्रदेशको उपभोग गर्ने र निर्वाचनले शक्ति कमजोर हुने बित्तिकै सङ्घीयता खारेजीको कुरा गर्नु इतिहासमाथिको भद्दा मजाक हो।’

संविधानले नचिनेका जिल्ला समन्वय समिति जस्ता संरचनाहरू हटाएर जिल्ला प्रशासन र प्रहरीलाई प्रदेश मातहत ल्याउनुपर्नेमा ल्याउन नसक्ने अनि संरचना हटाउने कुरा औचित्यहीन भएको उनको धारणा थियो। उनले भने ‘यदि संविधान प्रदत्त अधिकारहरू ठीक ढङ्गले कार्यान्वयन गर्ने हो भने प्रदेश नै जनताको घरदैलोको भरपर्दो सरकार साबित हुन्छ। तर  त्यो अनुसारले काम गर्न नसक्ने अहिले निर्वाचन पछि कमजोर हुने बित्तिकै संरचना माथिको प्रश्न उठाउने?’ छिमेकी मुलुक भारतमा प्रदेशहरू थपिने क्रम जारी रहेको उदाहरण दिँदै उनले नेपालमा भने अधिकार दिनुको सट्टा संरचनाकै विरोध गर्नु राजनीतिक बेइमानी हुने तर्क गरे। 

उनले प्रदेश सभा सदस्यहरू जागिर खानका लागि मात्र नआएको स्पष्ट पार्दै व्यवस्थालाई समृद्ध बनाउनुको विकल्प नरहेको बताए। उनले भने, ‘आफू नेतृत्वमा रहँदा प्रदेशको महत्त्व नदेख्ने तर बाहिरिने बित्तिकै सङ्घीयतामाथि प्रश्न उठाउने प्रवृत्ति राम्रो हैन।
मुख्यमन्त्री जस्तो जिम्मेवार पदमा बसेर प्रदेश सरकार र संसद्को औचित्यमाथि नै प्रश्न उठ्ने गरी आएको यस्तो धारणाले मुख्यमन्त्री गम्भीर विवादमा फँसेका छन्। एकातिर प्रदेशले धेरै राम्रा काम गरेको दाबी गर्ने र अर्कोतिर यसको अस्तित्व नै मेटाउने कुरालाई स्वीकार गर्न नसकिने उनको तर्क छ। 

मुख्यमन्त्रीको दोधारे चरित्रले सङ्घीयता विरोधीहरूलाई बल पुर्‍याएको टिप्पणी सांसदहरूको छ। जनप्रतिनिधिहरूको सर्वोच्च निकाय प्रदेश सभाको गरिमा र यसको संवैधानिक आधारलाई कमजोर बनाउने गरी मुख्यमन्त्रीबाटै यस्तो खालको सार्वजनिक अभिव्यक्ति आउनु परिपक्व राजनीतिक शैली नभएको भन्दै राजनीतिक दल र नागरिक समाजका प्रतिनिधिहरूले असन्तुष्टि जनाएका छन्। यसले प्रदेश सरकारको स्थायित्व र सङ्घीयता कार्यान्वयनमा मुख्यमन्त्रीको आफ्नै प्रतिबद्धतामाथि समेत ठुलो संशय पैदा गरिदिएको छ।

प्रतिक्रिया

नेपाल खबर प्रा.लि
सूचना विभाग दर्ता नंः ५४९/०७४-७५

Nepal Khabar Pvt. Ltd.

Blue Star Complex
Thapathali-11, Kathmandu, Nepal
+977 01 5340505 / 5341389
Admin:[email protected]
News:[email protected]

विज्ञापनका लागि सम्पर्क


+977 9851081116
[email protected]
Copyright © 2023 Nepalkhabar. All Rights Reserved. Designed byCurves n' Colors. Powered by .
ad ad