युनिकोड
कृष्णाय वासुदेवाय हरये परमात्मने।
प्रणतः क्लेशनाशाय गोविन्दाय नमो नमः॥
श्रीकृष्ण जन्माष्टमी धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक उत्साह र आध्यात्मिक ऊर्जाले भरिएको एक पर्व हो।
द्वापर युगको मध्यरातमा, मथुराको कारागारमा, अन्धकार र अन्यायको बीच जन्मिएका कृष्ण आशा, न्याय र धर्मका प्रतीक हुन्, त्यसैले यो केवल श्रीकृष्णको जन्मको स्मरण मात्र होइन, सत्य, धर्म र प्रेमको विजयको उत्सव हो।
प्रत्येक वर्ष भाद्र कृष्ण अष्टमी आजकै दिन मनाइने यो पर्वको जरा हजारौँ वर्ष पुरानो इतिहासमा गाडिएको छ, तर यसको सन्देश आज पनि उत्तिकै ताजा र सान्दर्भिक रहेको छ।
भाद्र कृष्ण अष्टमीको मध्यरातमा, श्रीकृष्णको जन्म भयो। कारागारका सबै ताल्चा आफैँ खुल्न थाले र वसुदेवले शिशु कृष्णलाई यमुना नदी पार गरी गोकुलमा नन्दयशोदाको घरमा पुर्याए। यही क्षणदेखि कृष्णलीलाको यात्रा सुरु भयो, जसले अधर्ममाथि धर्मको विजयको प्रतीक स्थापित गर्यो। कठिन परिस्थिति जीवनको अन्त्य होइन, नयाँ सुरुआतको अवसर हो। मध्यरातको अन्धकारमा, चन्द्रमा जस्तो उज्यालो, शुभलक्षणहरूले सम्पन्न, सम्पूर्ण अङ्गहरू सुन्दर भएका भगवान् श्रीकृष्ण प्रकट भए।
निशीथे तम उद्भूतं रजनीकण्ठमौजसम्।
भगवान् श्रीकृष्णको जीवन केवल बाललीला र युद्धकला मात्र होइन, यो नीति, प्रेम र कर्तव्यको अद्भूत मिश्रण हो। धर्मका लागि नीति: कुरुक्षेत्रमा अर्जुनलाई गीता सुनाउँदै कर्म र धर्मको सन्तुलन सिकाए। समाजका लागि प्रेम: गोप/गोपिनीहरूसँगको लीलामा सम्बन्ध र विश्वासको महत्त्व देखाए। अन्यायविरुद्ध साहस: कंश, जरासन्ध र दुर्योधनजस्तो अत्याचारीको सामना गरे।
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम्।
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे॥
श्रीकृष्णले न्यायको पक्षमा अडान लिन, अन्याय, भ्रष्टाचार र असमानताको विरोध गर्न सिकाए। मानसिक सन्तुलन स्थिर बनाउन गीता दर्शनको ‘सामत्वयोग’ अभ्यास गरी तनावमुक्त जीवन जिउन सिकाए। सामाजिक एकताको लागि जात, धर्म र भाषाभन्दा माथि उठेर सह अस्तित्वको भावना देखाए।
जन्माष्टमीले दिने शिक्षा सत्य र न्यायको पक्ष लिनु: प्रतिस्पर्धा र लोभको संसारमा पनि नैतिकताको बाटो छान्नु हो। जीवनमा धैर्य र विश्वास: कठिन परिस्थितिमा पनि सकारात्मक सोच कायम राख्नु हो। समाजमा प्रेम र सहयोग: सम्बन्धमा विश्वास र सहिष्णुता राख्नु हो। ज्ञान र कर्मको सन्तुलन: केवल विचारमा मात्र होइन, कार्यमा पनि सत्यको अभ्यास गर्नु हो।
जन्माष्टमीको कथा पुरानो भए पनि यसको सन्देश सधैँ नयाँ छ। श्रीकृष्णको जीवनले ‘अन्धकारमा पनि प्रकाश सम्भव छ’, ‘अन्यायको सामना गर्न साहस आवश्यक छ’, ‘प्रेम, सत्य र कर्मको बाटोले मात्र स्थायी शान्ति दिन सक्छ’ भन्ने सन्देश दिएको छ।
पुरातन प्रेरणालाई हामीले नयाँ सन्देशका रूपमा आत्मसात् गर्न सके, हाम्रो जीवन मात्र होइन, हाम्रो समाज पनि अधर्मबाट धर्मको दिशातर्फ अघि बढ्दै समृद्ध हुनेछ।
प्रतिक्रिया