सूर्यबहादुर प्रधानमन्त्री छँदा छिन्ताङमा हत्या, छोरो मन्त्री बनेपछि शहीद घोषणा




छिन्ताङ हत्याकाण्डमा मारिएकाहरुको शालिक
छिन्ताङ हत्याकाण्डमा मारिएकाहरुको शालिक

आजको मन्त्री परिषदबाट प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले प्रदेश प्रमुख र प्रदेशका अस्थायी केन्द्र तोक्ने अपेक्षा थियो। तर, उनले कसैले नसोचेका निर्णयहरु गराए। त्यसमध्ये सबैभन्दा महत्वपूर्ण हो, २०३६ धनकुटाको छिन्ताङमा राज्यद्वारा मारिएका १६ जना राजनीतिक कार्यकर्ता र सर्वसाधारणहरुलाई शहीद घोषणा गर्ने निर्णय।

NIC ASIA

पूर्वमा तत्कालिन नेकपा (माले) का नेता कार्यकर्ताहरुको गतिविधिको केन्द्र थियो धनकुटाको दुर्गम गाउँ छिन्ताङ्ग। प्रधानमन्त्री थिए, धनकुटाबाटै राष्ट्रिय पञ्चायतमा निर्वाचित सूर्यबहादुर थापा। आफ्नो जिल्लामा कम्युनिष्टहरुको प्रभाव बढेको अनुदार छवीका प्रधानमन्त्री थापालाई मन पर्ने कुरै थिएन। त्यसैले, उनले प्रहरी प्रशासनलाई कम्युनिष्ट गतिविधि नियन्त्रणको आदेश दिए।

प्रधानमन्त्री थापाको आदेशपछि प्रहरीले अपरेशन सुरु गर्‍यो। छिन्ताङ गाउँभरि प्रहरी छ्याप्छ्याप्ती भए। मालेका कार्यकर्ताहरु लुकेको आशंकामा उनीहरुले घरघरबाटबाट मानिसहरुलाई निकाल्दै गोली ठोक्दै हत्या गर्न थाले। २०३६ कार्तिक २६–२९ सम्म गरिएको प्रहरी अपरेशनमा तत्कालिन नेकपा (माले) समर्थक र सर्वसाधारण गरी १६ जना मारिए। मारिनेमा २ जना महिलासमेत थिए।

मारिनेहरुमा शुक्रबारको मन्त्री परिषदका् बैठकबाट शहीद घोषणा गरिएका गोपाल आनन्द राई, झगेन्द्र राई, गंगाबहादुर तुप्रिहाङ, लाखमान राई, टंकबहादुर बिक, गंभीरमान दर्जी, रणध्वज पुमा राई, गणेश विश्वकर्मा, पुत्रमान राई, भैरवबहादुर खालिङ, चन्द्रबहादुर दमाई, केशरमान राई, बलबहादुर खत्री थिए भने दुई महिलाहरुमा रामकुमारी राई र हाङ्खिमा साइँली राई थिए।

‘जो जो मारिए, उनीहरु सर्वसाधारण थिए, तत्कालिन मालेको समर्थन गर्थे’ २०६४ को संविधान सभा निर्वाचनमा धनकुटाबाट निर्वाचित माओवादी नेता हेमराज भण्डारी भन्छन्, ‘नेकपा (माले) का नेता–कार्यकर्ताहरुलाई सेल्टर दिएको रिसमा उनीहरुको हत्या गरियो।’ मारिने मध्ये कतिपयलाई भीरबाट लडाएर र कतिपयलाई पानीमा डुबाएर समेत हत्या गरिएको थियो। 

यसरी राज्यबाट मारिएपनि उनीहरुले बहुदलकालभरि शहीदको दर्जा पाएनन् जबकि, त्यस अवधिमा एमाले पटक पटक सरकारमा पुग्यो। लोकतन्त्रको पुनस्र्थापनापछि पनि एमालेबाट माधब नेपाल, झलनाथ खनाल र केपी ओली प्रधानमन्त्री बने। तर, उनीहरुका पालामा पनि धनकुटामा मारिएकाहरुलाई शहीद घोषणा गरिएन। माओवादीले पनि आफू सरकारमा छँदा उनीहरुलाई शहीदको दर्जा दिने प्रयास गरेन।

तर, बहिर्गमनको तयारीमा रहेका प्रधानमन्त्री देउवाको मन्त्री परिषदले ३८ वर्षअघि सूर्यबहादुर थापा प्रधानमन्त्री छँदा छिन्ताङमा मारिएकाहरुलाई शहीदको दर्जा दिएको छ। त्यो पनि तिनै थापाका छोरा सुनिलबहादुर थापा मन्त्री रहेको क्याविनेटबाट निर्णय गराएर। राप्रपा (प्रजातान्त्रिक) को महामन्त्री समेत रहेका थापा बर्तमान मन्त्री परिषद्मा उद्योगमन्त्री छन्।

प्रकाशित २८ पुस २०७४, शुक्रबार | 2018-01-12 14:56:34
World Cup
World Cup
Bagaicha
Bagaicha
Zen Travels


प्रतिकृया दिनुहोस

NTC
Hyundai
NLIC
Machhapuchhre Bank
Prabhu Bank
FCube
Hamro Patro
Classic Tech
Loading...
NTC
Hyundai
NLIC
Machhapuchhre Bank
Prabhu Bank
FCube
Loading...

विचार

ब्लग

प्रविधि

Hamro Patro
Classic Tech

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • महेशकुमार गुरागाईं

    बीमा समिति रिटायर्डहरुको आराम गर्ने स्थान बन्यो: पुनर्बीमा कम्पनीका अध्यक्ष महेश गुरागाईं

    बीमा समितिलाई प्राधिकरण बनाउने सरकारी योजना उपयुक्त छ। प्राधिकरणलाई कानुनले नै अधिकार दिएर पठाइसकेपछि नियामक निकाय बलियो हुन्छ र कानुन बमोजिम गर्न...

  • एेतिहासिक एक दिवशीय श्रृंखला यादगार बनाउने चुनौती (भिडियो/फोटो)

    त्रिवि क्रिकेट मैदानमा नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली आफ्नो पहिलो ऐतिहासिक एक दिवसीय अन्तराष्ट्रिय(ओडिआई) क्रिकेट श्रृंखलाको अन्तिम तयारी गरिरहेको छ।

  •  घाँसविरुवा हुर्काउने जिम्मेवारी पाएका यासिर अल मुल्लाह

    विश्वकप २०२२: कसरी अंकुराउँदैछ कतारी मरुभूमिमा पालुवा?

    दोहाका सडकहरु ‘जीपीएस’ पथ प्रदर्शकहरुबाट अभ्यस्त भइसकेका छन्।

  • सहसचिव ईश्वरराज पौडेल, संयाेजक, सुन तस्करी अनुसन्धान टाेली

    पञ्चायतदेखि लोकतन्त्रसम्म सुन तस्करीको ‘अन्डर लेयर’ उस्तै: ईश्वरराज पौडेल (अन्तर्वार्ता)

    एक सय दिनको अनुसन्धानमा सुन तस्करीको सञ्जाल भत्काउन सफल भएका छौं। हामीले देखाएको स्पष्ट चित्र के हो भने सरकारी निकायको सहकार्यमा सुन तस्करी शून्यमा...