कालजयी-नियात्रा

महारानी भिक्टोरियासँग जङ्गबहादुरको त्यो भेट


बादसाह भिक्टोरियासित पैल्हे मुलाकात हुँदा बादसाहका हजुरमा रह्याका प्राइम मिनिष्टर, कम्यांडर–इन–चिफ, लाठ, डुक्, कंपनी साहेब, चेरमीन्, प्रिन्स आलवट् यति मानिस साथ थिया। यति मानिस साथमा ली कुइन बैठकमा खडा रह्याकी थिइन्। तेही बखतमा नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेब, उनका भाइ कर्णेलहरु, काजी सर्दार, मुसाहेब साथमा ली गया र मुलाकात भयो। नेपालका श्री ५ महाराजबाट पठायाको खरिता बादसाहको हातमा दिनुभयो र खरिता हातमा ली सिर झुकाइन्। नेपालको खैर मिजाद पुछिन्। चाहिन्या सम्मको बिस्तार गर्नुभयो। बाटोमा आउँदामा जहाज समुद्रमा कसो भयो, खानपीनामा तकलीफ भयो कि भनी सोधिन् र हजुरका प्रतापले मलाई, मसित आयाको मासिलाई केही दुःख भएन, हजुरका अकबालले आनन्दसित आञ्यौँ भन्नुभयो र खुसी भइन्। तिमी आयौ, बढिया भयो, दुई सर्कारको एकचित्त भयो, पछि परन्तुसम्म प्रीति रह्यो, दोस्तीमा खलबल कैल्है हवैन भनी खातीर गरिन्। नेपालका वजिर हुसियार रह्याछन्, देख्नमा पनि, गहनाकपडा लायाको सुहायाको पनि, राम्रा जवान रह्याछन् पनि कुरा गर्‍या। अब यिनलाई डेराडंडा, साहाबेसाहाको तकीती गर्न होसियार मानिस राखिदेऊ, कोनै कुराको तकलीफ हुन नपावस् भनी प्राइम मिनिष्टरलाई हुकुम दिइन्। दुई कप्तान, पुलिसका सिपाही नोकर राखिदिया। पैले मुलाकातको बेहोरा यही भयो।

दोश्रा मुलाकातको बेहोरोमा ग्यवद् भारादर १५ १६ सय उनका मीमसाहेब भारी गहना पोसाक लाई आयाका थिया। बादसाहा कुइन् सींगासानमा आड लागी खडा रह्याकी थिइन्। यस्तै बीचमा नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेबहरु आया र कुइनको सलाम् ग¥या र कुइनले बडा आदारसित अगाडी नजीकैमा बस भनिन् र नजीकैमा रह्याका थिया। ताहाँ रह्याका भारतदारुले कुइनको दर्शन एकएक गरी गन्र्या। कोही टाढैबाट सलाम गर्दै जाँदै गन्र्या, कोही कुइनका हातमा गुड्माने गन्र्या, कोही लेडीहरु हातमा गुडमाने गरी कुइनका गालामा चुम्बन गरी जान्या। अघिबाट कुइनको दर्शन गन्र्या, पछिबाट प्रिन्स आलवट्को सलाम गन्र्या। उहाँको प्राइम मिनिष्टरले नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेबलाई एकएक गरी यो भारादार यो हो, यसलाई काम यो छ भनी, यो साहेको लेडी हो। यसको कुइनसित यो नाता छनी चिह्नाइदिन्थ्या। यस्तै रीतसित भारादार लेडीहरुले कुइनको दर्शन गरी गया। यो तमाशा नेपालका मुख्तियार जङ्गबहादुर कुवर राणाजीलाई देखाया। ती भारादार लेडीहरुले पनि बडो खातिर गर्या भन्न्या छापा देशदेशमा गयो।

फेरि तेस्रो मुलाकातमा जति बेलाइत् सहरभरका भारादार, लेडीहरुलाई नेपालका वजिरलाई कुइनले निम्तो गरिन्। चार घडी रात जाँदा सबै भारदार लेडीहरु सामेल भया। त्यो दरबारका बैठक कस्तो थियो भन्या बयान गरी सक्नु छैन। दुई सय हात लम्बा, पचास हात चाक्लो गज भयोको भारी गलैँचा बिछायाको चारै तर्फ अ‍ैना लाग्याको। तसबीरका लयन लाग्याको छ। रंगरंगका झाडबत्तीले झलावर भयाको, लालटेन, पानस झैझाड, ग्यासबत्तीले सर्वत्र उज्यालो भयाको, जातजातका फूल झ्यालझ्यालमा टिपीलमा राख्याका छन्। अत्तरका खुरावाईले बहुत सुगन्ध चल्याको छ। सुनका गीलतीले चित्रकार भर्याको। सुन–चाँदिका भाँडाले जगजगायमान भयाको। यस्ता बैठकमा ज्यावद भारदार लालटोप, कुर्थी, पुतली, टोप लाई हजार बाह्र सय गोरा साहेवान्हरु बस्याका छन्। हीरा, पन्ना, मानिक, मोतीका गहना पैह्रा भारी गहना पोसाक लायका मानु इन्द्रका अपसरा जस्ता लेडीहरु हजार–बाह्र सय आई साहेवान् र लेडीहरु खीचो भै बस्याका छन्। पात्साही बाजा बज्न लाग्याको छ।

नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेब उनका भाइ कर्णेल, काजी, सर्दार, कप्तान, लेप्टेन्हरु पनि गयाका थिया। बादसाहबाट श्री प्राइम मिनिष्टरलाई डाकिन् र केही मेवाहरु खान्छौ कि भनी सोधिन् र बादसाहका अगाडि हामीले खान हाम्रा रीतले बेमुनासीब हुन्छ भनी श्री मिनिष्टर साहेबले भन्दामा हाँसीकन कुर्सीमा बस भनिन् र कुर्सीमा बस्या। ताहाँ बरोबर नाच–तमाशा हुन लाग्याको थियो। सब लेडीहरु साहेबानहरु नाच्दथ्या। थोरा बेरमा आफै कुइन् साहेवानहरुसित बराबर नाच्न लागिन्। मैले नाच्याको नेपालको मिनिष्टर साहेबले राम्रा मान्या कि मानेनन् भनी आपसमा कुरा गर्दै नाच्दै, हाँस्दै साहेवान्हरु, लेडीहरु कोही नाच्दछन्, कोही हिडीरहन्छन्। कोही बसिरह्याका छन्। ताहाँ छोटा–बडा कोही नमान्न्या, बेप्रभापसित रहन्या। यस्तो तमाशा भयो।

एक दिन अप्सरा जस्ता परीको नाच हेर्न कुइनले मिनिष्टर साहेबलाई पठाइन् र पाउलाग्नुभयो। ताहाँ परीको नाच हुन लाग्याको थियो। ती परी कस्ता थिया भन्या तिनको रुपको, नाचको बयान गर्न सकिँदैन। इन्द्रका अप्सरा कामकन्दला, ऊर्वसीको नाच, गाउन, रुपका बयान गर्न सहस्र जिभ्रा भयाको शेषले पनि सक्दैनन् भनी कोही कथाहामा सुनिन्छ तस्तै तमाशा भयो। त्यही बीचमा कुइन्ले मिनिष्टर साहेबलाई यो नाच राम्रो लाग्यो कि भनी सोधीन् र बहुत राम्रो लाग्यो भनी मर्जी भयो। फेरि गीदको अर्थ बुझ्दछौ कि भन्दा गीदका अर्थ ता बुझ्दिन जस्तै बुलबुल बोल्दामा मानिसहरु राम्रो मानी सुन्दछन् तस्तै राम्रो सुनिन्छ भनी मर्जी हुँदा खुस भइन्। बहुत होसियार रह्याछन् भनी आपसमा भनिन्।

('जङ्गबहादुरको बेलाइत यात्रा' बाट, कमल दीक्षितद्वारा सम्पादित)

प्रकाशित २ पुस २०७३, शनिबार | 2016-12-17 18:38:39

प्रतिकृया दिनुहोस

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • पोखरा महानगर: चैतमै सक्नुपर्ने काम बल्ल सुरु

    ‘न्युरोडमा गिटी बिच्छ्याएर कस्तो बाटो बनाउन खोजेका हुन्, मैले त कुरै बुझिनँ। यस्तो तमासा हेर्न बाध्य छन् पोखरेलीहरु र सोच्दैछन् स्मार्ट सिटी त यसरी...

  • प्रहरीले खोज्दै छ ३४ किलो अवैध सुनको मालिक

    सात महिना पहिला त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलबाट ३४ किलो सुन समातिएपछि पक्राउ परेका अभियुक्तबाट प्रहरीले यो प्रकरणमा दुबईमा रहेका चार जनाको...

  • बार्सिलोनाका पूर्व तथा म्यानचेस्टर सिटीका वर्तमान प्रशिक्षक पेप गार्डिवाला र लिअाेनल मेस्सी

    बार्सिलोनासँग रुष्ट छन् मेस्सी, यस्तो छ क्लब छाड्ने सम्भावना

    बार्सिलोनामा लिओनल मेस्सीको भविष्य अनिश्चित बनेको छ। क्लबसँग नयाँ सम्झौतामा हस्ताक्षर नगरेका कारण मेस्सी क्लबमा रहन्छन कि रहदैन् भन्ने चर्चा चलेको छ।

  • प्रधानमन्त्री देउवा र भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी (फाइल फोटो)

    किन महत्वपूर्ण छ प्रधानमन्त्री देउवाको भारत भ्रमण?

    नेपाललाई विकासको समान साझेदार नठान्ने र कमजोर छिमेक ठान्ने मनोवृत्तिबाट नेपाललाई हेर्ने भारतका शासक वर्ग र विशेष गरी कर्मचारीतन्त्रमा व्याप्त...