कालजयी-नियात्रा

महारानी भिक्टोरियासँग जङ्गबहादुरको त्यो भेट



बादसाह भिक्टोरियासित पैल्हे मुलाकात हुँदा बादसाहका हजुरमा रह्याका प्राइम मिनिष्टर, कम्यांडर–इन–चिफ, लाठ, डुक्, कंपनी साहेब, चेरमीन्, प्रिन्स आलवट् यति मानिस साथ थिया। यति मानिस साथमा ली कुइन बैठकमा खडा रह्याकी थिइन्। तेही बखतमा नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेब, उनका भाइ कर्णेलहरु, काजी सर्दार, मुसाहेब साथमा ली गया र मुलाकात भयो। नेपालका श्री ५ महाराजबाट पठायाको खरिता बादसाहको हातमा दिनुभयो र खरिता हातमा ली सिर झुकाइन्। नेपालको खैर मिजाद पुछिन्। चाहिन्या सम्मको बिस्तार गर्नुभयो। बाटोमा आउँदामा जहाज समुद्रमा कसो भयो, खानपीनामा तकलीफ भयो कि भनी सोधिन् र हजुरका प्रतापले मलाई, मसित आयाको मासिलाई केही दुःख भएन, हजुरका अकबालले आनन्दसित आञ्यौँ भन्नुभयो र खुसी भइन्। तिमी आयौ, बढिया भयो, दुई सर्कारको एकचित्त भयो, पछि परन्तुसम्म प्रीति रह्यो, दोस्तीमा खलबल कैल्है हवैन भनी खातीर गरिन्। नेपालका वजिर हुसियार रह्याछन्, देख्नमा पनि, गहनाकपडा लायाको सुहायाको पनि, राम्रा जवान रह्याछन् पनि कुरा गर्‍या। अब यिनलाई डेराडंडा, साहाबेसाहाको तकीती गर्न होसियार मानिस राखिदेऊ, कोनै कुराको तकलीफ हुन नपावस् भनी प्राइम मिनिष्टरलाई हुकुम दिइन्। दुई कप्तान, पुलिसका सिपाही नोकर राखिदिया। पैले मुलाकातको बेहोरा यही भयो।

दोश्रा मुलाकातको बेहोरोमा ग्यवद् भारादर १५ १६ सय उनका मीमसाहेब भारी गहना पोसाक लाई आयाका थिया। बादसाहा कुइन् सींगासानमा आड लागी खडा रह्याकी थिइन्। यस्तै बीचमा नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेबहरु आया र कुइनको सलाम् ग¥या र कुइनले बडा आदारसित अगाडी नजीकैमा बस भनिन् र नजीकैमा रह्याका थिया। ताहाँ रह्याका भारतदारुले कुइनको दर्शन एकएक गरी गन्र्या। कोही टाढैबाट सलाम गर्दै जाँदै गन्र्या, कोही कुइनका हातमा गुड्माने गन्र्या, कोही लेडीहरु हातमा गुडमाने गरी कुइनका गालामा चुम्बन गरी जान्या। अघिबाट कुइनको दर्शन गन्र्या, पछिबाट प्रिन्स आलवट्को सलाम गन्र्या। उहाँको प्राइम मिनिष्टरले नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेबलाई एकएक गरी यो भारादार यो हो, यसलाई काम यो छ भनी, यो साहेको लेडी हो। यसको कुइनसित यो नाता छनी चिह्नाइदिन्थ्या। यस्तै रीतसित भारादार लेडीहरुले कुइनको दर्शन गरी गया। यो तमाशा नेपालका मुख्तियार जङ्गबहादुर कुवर राणाजीलाई देखाया। ती भारादार लेडीहरुले पनि बडो खातिर गर्या भन्न्या छापा देशदेशमा गयो।

फेरि तेस्रो मुलाकातमा जति बेलाइत् सहरभरका भारादार, लेडीहरुलाई नेपालका वजिरलाई कुइनले निम्तो गरिन्। चार घडी रात जाँदा सबै भारदार लेडीहरु सामेल भया। त्यो दरबारका बैठक कस्तो थियो भन्या बयान गरी सक्नु छैन। दुई सय हात लम्बा, पचास हात चाक्लो गज भयोको भारी गलैँचा बिछायाको चारै तर्फ अ‍ैना लाग्याको। तसबीरका लयन लाग्याको छ। रंगरंगका झाडबत्तीले झलावर भयाको, लालटेन, पानस झैझाड, ग्यासबत्तीले सर्वत्र उज्यालो भयाको, जातजातका फूल झ्यालझ्यालमा टिपीलमा राख्याका छन्। अत्तरका खुरावाईले बहुत सुगन्ध चल्याको छ। सुनका गीलतीले चित्रकार भर्याको। सुन–चाँदिका भाँडाले जगजगायमान भयाको। यस्ता बैठकमा ज्यावद भारदार लालटोप, कुर्थी, पुतली, टोप लाई हजार बाह्र सय गोरा साहेवान्हरु बस्याका छन्। हीरा, पन्ना, मानिक, मोतीका गहना पैह्रा भारी गहना पोसाक लायका मानु इन्द्रका अपसरा जस्ता लेडीहरु हजार–बाह्र सय आई साहेवान् र लेडीहरु खीचो भै बस्याका छन्। पात्साही बाजा बज्न लाग्याको छ।

नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेब उनका भाइ कर्णेल, काजी, सर्दार, कप्तान, लेप्टेन्हरु पनि गयाका थिया। बादसाहबाट श्री प्राइम मिनिष्टरलाई डाकिन् र केही मेवाहरु खान्छौ कि भनी सोधिन् र बादसाहका अगाडि हामीले खान हाम्रा रीतले बेमुनासीब हुन्छ भनी श्री मिनिष्टर साहेबले भन्दामा हाँसीकन कुर्सीमा बस भनिन् र कुर्सीमा बस्या। ताहाँ बरोबर नाच–तमाशा हुन लाग्याको थियो। सब लेडीहरु साहेबानहरु नाच्दथ्या। थोरा बेरमा आफै कुइन् साहेवानहरुसित बराबर नाच्न लागिन्। मैले नाच्याको नेपालको मिनिष्टर साहेबले राम्रा मान्या कि मानेनन् भनी आपसमा कुरा गर्दै नाच्दै, हाँस्दै साहेवान्हरु, लेडीहरु कोही नाच्दछन्, कोही हिडीरहन्छन्। कोही बसिरह्याका छन्। ताहाँ छोटा–बडा कोही नमान्न्या, बेप्रभापसित रहन्या। यस्तो तमाशा भयो।

एक दिन अप्सरा जस्ता परीको नाच हेर्न कुइनले मिनिष्टर साहेबलाई पठाइन् र पाउलाग्नुभयो। ताहाँ परीको नाच हुन लाग्याको थियो। ती परी कस्ता थिया भन्या तिनको रुपको, नाचको बयान गर्न सकिँदैन। इन्द्रका अप्सरा कामकन्दला, ऊर्वसीको नाच, गाउन, रुपका बयान गर्न सहस्र जिभ्रा भयाको शेषले पनि सक्दैनन् भनी कोही कथाहामा सुनिन्छ तस्तै तमाशा भयो। त्यही बीचमा कुइन्ले मिनिष्टर साहेबलाई यो नाच राम्रो लाग्यो कि भनी सोधीन् र बहुत राम्रो लाग्यो भनी मर्जी भयो। फेरि गीदको अर्थ बुझ्दछौ कि भन्दा गीदका अर्थ ता बुझ्दिन जस्तै बुलबुल बोल्दामा मानिसहरु राम्रो मानी सुन्दछन् तस्तै राम्रो सुनिन्छ भनी मर्जी हुँदा खुस भइन्। बहुत होसियार रह्याछन् भनी आपसमा भनिन्।

('जङ्गबहादुरको बेलाइत यात्रा' बाट, कमल दीक्षितद्वारा सम्पादित)

प्रकाशित २ पुस २०७३, शनिबार | 2016-12-17 18:38:39

प्रतिकृया दिनुहोस

Loading...
  • जहाँ राजा महेन्द्र विपीलाई हार्मोनियम बजाएर गीत सुनाउँथे

    ‘मेरो एउटा सानो घर बनेको छ, बंगलो छ, फेवाताल किनारामा। त्यहाँ तपाईँ जानुपर्‍यो, मसँगै बस्नुपर्छ अलि दिन मेरो पाहुना भएर’ भनेर राजाले भने। मैले...

  • माछापुछ्रे हिमालसहितको सुन्दर पोखरा

    फोटो खिच्न सधैं उक्साउने पोखरा

    शरद ऋतु। खुलेको मौषम। आँखैमा टाँस्सिन आइपुग्ने अन्नपूर्ण र कुमारी माछापुच्छ्रे। फेवातालको कञ्चल पानी। अनि त्यही पानीमा देखिने अन्नपूर्ण र...

  • चमत्कारिक परिवर्तन र भूइँमान्छेका कथा

    ‘मलाई स्कूल जान मन थियो। दुईचार दिन भागेर पनि पढ्न गएँ। बुवाले थाहा पाएपछि सिम्किनाले हान्नुभयो। तलाईं किन पढ्नु पर्‍यो? पोइला जान मन छ? पढेका कति...

  • काजुओ इसिगुरो

    साथी इसिगुरोः अहंकारबिनाको कलाकार

    अहिले मैले उनको कृति सम्पादन गर्न छोडे पनि इस र म भेट गरिरहन्छौँ। सामान्यतयाः चिनियाँ खाना खाँदै। यो हाम्रो लामो सम्बन्धको परम्पराजस्तो बनिसकेको छ।...

  • आमा हुन साह्रै असजिलो..

    स्वयम्भूको खुड्किला चढेर माथि पुग्दा त्यहाँ एक बाँदरका आमा–छोरा कसैले फालेको गद्दाका टुक्राहरुमा आफ्नो भोकको उपचार खोजिरहेका थिए। बच्चा बेलाबेला...

  • डा. अरुणा उप्रोती

    स्वस्थ खाना, खुसी दशैं

    दशैंमा मानिसहरु घरमै बसेर धेरै परिकार बनाउने, खाने, आफन्तजन भेटने गर्छन्। जसले गर्दा दशैं–तिहार सकिने बित्तिकै अस्पतालमा बिरामीको चाप बढ्ने गर्छ।...

Loading...

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • ‘पछुताउनु पर्दैन, रुनुपनि पर्दैन’ भन्दै ओलीले पठाए पत्र

    एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले गृहजिल्ला झापाको भद्रपुरमा २४ कात्तिकको सभालाई सम्बोधन गर्दै भनेका थिए, ‘हामीलाई मत किन दिने भनेर मैले तपाईंहरु...

  • पशुपति शमशेरलाई भोट माग्दा चिप्लिइन् देवयानी (भिडियो)

    वरिपरि राप्रपा (प्रजातान्त्रिक) को झण्डा र चुनाव चिन्हसँगै चार तारा र रुख चिन्ह अंकित झण्डाहरु फर्फराइरहेका छन्। मञ्चमा नेपाली कांग्रेसका...

  • खुशीराम पाख्रिन

    त्रिशुलीको पहरामा ‘गैँती–बेल्चा उचालेर’

    म ५ वर्षको हुँदा हाम्रो परिवार २०१४ सालमा गोरखाको खरिबोटबाट चितवन बसाइँ सरेछ। चितवन झरे पनि हामी बेला बेलामा गोरखा गइरहन्थ्यौं। मुग्लिनको बाटो...

  • ओमुअमुअको कलात्मक चित्रण

    पहिलो पटक देखियो सौर्य प्रणालीबाहिरको ‘सन्देशवाहक’

    खगोलविद्हरुले पहिलो पल्ट हाम्रो सौर्य परिवारभन्दा बाहिरबाट आएको एक पिण्डको अवलोकन गरेका छन्। अक्टोबर १९ का दिन पहिलो पल्ट देखिएको सो पिण्ड...