Exclusive

अन्नपूर्ण पदयात्रामै बित्छ दशैँ

'घोडेपानी, घान्द्रुकसम्म दशैँको याद आउँछ, त्योभन्दा माथि चहलपहल हुँदैन’




अन्नपूर्ण ट्रेकमा उकालाे लाग्दै पर्यटक
अन्नपूर्ण ट्रेकमा उकालाे लाग्दै पर्यटक

बसन्त ऋतुमा खासै चाडबाड हुँदैनन्। हिमाली भेगमा काम गर्नेहरु हाँसीखुसी तयार हुन्छन् तर शरद ऋतुमा भने दशैँले बाटो छेक्छ।

पाेखरा सहर खाली हुँदै गएकाे छ, गाउँमा रोटे र लिङ्गे पिङ ठडिँदैछन्। विदेशिएका र सहर झरेकाहरुले गाउँको चौतारीमा गफ दिन थालिसके।

 कामैले रोकिएकाहरु पनि दशमीसम्म घर पुग्ने ध्याउन्नमा छन्। सबैलाई हतारमा भेटिन्छन् तर काम होइन दशैँकाे किनमेलका लागि।

पाेखरालार्इ दशैँ लागिसकेकाे छ।

यही बेला हतारमा भेटिए माधव सुवेदी। ‘रुस्याक’ बोकेर उनी यतिबेला अन्नपूर्ण बेस क्याम्पतिर निस्कँदै छन्। अन्नकी देवी भए पनि अन्नपूर्ण बेसक्याम्प उनको घर हैन। न त त्यहाँ बाक्लो बस्ती नै छ। छन् त केही होटल मात्र। यात्राभर माधवको काम २ जना चाइनिज पर्यटकलाई कहिले अघि त कहिले पछि लगाउँदै हिमाली दृष्य देखाउनु हुनेछ।

‘यसभन्दा अघिका दुईवटा दशैँमा म माथि (हिमाल) तिरै थिएँ, यो पटक पनि उतै हुन्छु र भ्याएसम्म दशैँको दिनमा पोखरा फर्कन्छु’, उनले नेपालखबरसँग दशैँ योजना सुनाए, ‘हाम्रोमा दशैँसँगै सिजन (पर्यटकीय) आउँछ, जान्नँ भन्ने कुरै हुँदैन।’

उनी मात्र कहाँ हो र? यतिबेला करिब ५ सय नेपाली पथप्रदर्शक र भरियाहरु अन्नपूर्ण र मनास्लु क्षेत्रमा छन्। तीमध्ये कोही दशैँको दिनसम्म आँगनमा टुप्लुक्क देखिने ध्याउन्नमा छन् भने कति अझै भारी र रुस्याक कसेर उकालो लाग्ने दिन गन्दैछन्।

पदयात्राको प्रसिद्ध गन्तव्य हो, अन्नपूर्ण क्षेत्र। हिमालतिर उक्लने भनेको शरद र बसन्त ऋतुमा न हो। त्यसैले, पदयात्रीहरु यही सिजनमा नेपाल आउँछन्। उनीहरु आएपछि गाइड र भरियाको काम आउँछ। बाटो देखाउँदै, उनीहरुलाई चाहिले सामानको जोहो गर्दै नेपालीहरु पनि हिमालको फेदीतिर उक्लन्छन्। अंग्रेजी महिनाको अगष्टको मध्यबाट नोभेम्बरको अन्त्यसम्म अर्थात भदौ १५ देखि मंसिरको अन्त्यसम्म यो उपक्रम चलिरहन्छ। बसन्त ऋतुमा खासै चाडबाड हुँदैनन्। हिमाली भेगमा काम गर्नेहरु हाँसीखुसी तयार हुन्छन् तर शरद ऋतुमा भने दशैँले बाटो छेक्छ।

‘के गर्नु जाने मन त हुँदैन तर चाडबाडलाई बिर्सेर हिमाल उक्लनु हाम्रो बाध्यता हो’, माधव सुवेदी थप्छन्, ‘हिमाली भेगका बासिन्दाले दशैँ मनाउँदैनन् तर हाम्रो मन भने दशैँको दिनमा हल्का चिसो हुन्छ।’

माधव मात्र कहाँ हो र? पर्यटन मजदूरसँग सम्वद्ध मजदूर संगठन युनिट्राभका विजय केसीको कुरा पनि उस्तै छ। १२ वर्षदेखि पदयात्रामा जोडिएका उनले यो बीचमा ३ वटा दशैँ मात्र घरमा मनाएका छन्। अघिल्लो दशैँमा उनी मनाङको तिलिचो तालतिर थिए भने त्योभन्दा अगाडि कास्कीकै मर्दी हिमालतिर।

‘अन्नपूर्ण क्षेत्रको घोडेपानी, घान्द्रुकसम्म जाँदा दशैँको याद आउँछ, त्योभन्दा माथि त दशैँको चहलपहल नै हुँदैन’, उनले भने, ‘तर, हाम्रो मनमा भने कतै न कतै दशैँको सम्झना आइरहन्छ।’ माथिल्लो भेगमा टीका लगाउने कुरा नभए पनि गाइड र भरियाहरु मिलेर च्याङ्ग्रा ढालेर खाने गरेको उनी सम्झन्छन्। यो पटकको दशैँ घरमै मनाउने भन्दै पदयात्रामा नगएका केसीका अनुसार यो सिजनमा नेपाल आउने अधिकांश पर्यटकहरुलाई दशैँ र तिहारबारे जानकार हुन्छन्। उनीहरुमध्ये केही बुझ्नेहरुले ‘तिमीहरुको चाडमा हामीले दुःख दियौँ’ भन्दै सान्त्वना पनि दिन्छन्।

‘पदयात्रामा हाम्रो जिम्मा भनेको पर्यटकलाई सुरक्षित राख्नु पनि हुन्छ, त्यसैले हामी उनीहरुको खुसीमा मात्र ध्यान दिन्छौँ’, केसीले थपे,‘यो पैसाभन्दा पनि सिजन छोप्ने र हाम्रो पेशाप्रतिको दायित्व पनि हो।’ उनका अनुसार अन्नपूर्ण पदयात्रा मार्गमा जानेहरुको लागि लमजुङबाट माथि लागेपछि दशैँले छुँदैन। मनाङ र थोरङ्ला फेदीमा दशैँ हुने कुरै भएन। मुक्तिनाथ फर्कदाँ दशैँ सम्झिए पनि उपल्लो मुस्ताङ र मनास्लु पनि दशैँमा चोखै हुन्छ। अन्नपूर्ण बेसक्याम्पबाट ओरालो लाग्दा दशैँ पनि सकिएको हुन्छ। ‘लौ दशैँ सकिएछ, अर्को पाली रमाइलो गरौँला भन्ने मात्र हुन्छ’, उनले भने।

अन्नपूर्ण वेसक्याम्प तर्फ जाँदै गरेका मलेसियाली पर्यटक। तस्विर: प्रेमकुमार अधिकारी

अन्नपूर्ण वेसक्याम्प तर्फ जाँदै गरेका मलेसियाली पर्यटक। तस्विर: प्रेमकुमार अधिकारी

ट्रेकिङ एजेन्सिज् एसोसियसन अफ नेपाल (टान) पश्चिमाञ्चलका वरिष्ठ उपाध्यक्ष सुशील पौडेलका अनुसार मूख्य पर्यटकीय सिजनमा हिमालतिरको उकालो यात्रा अरु बेलाभन्दा कठिन हुन्छ। गाइडहरु सकेसम्म दशैँ मनाउने गरी फर्कने वा दशैँको टीका थापेर पदयात्रामा निस्कन पाए हुन्थ्यो भन्ने चाहन्छन्।

‘कतिपय पर्यटकहरुले यो कुरा बुझ्छन् तर जान चाहनेहरुलाई हामी रोक्न सक्दैनौँ र गाइड पठाउनै पर्छ’, उनले भने,‘तर कुनै दुःख परेर टीका रोकिएकाहरुलाई चाहिँ यो बेलाको यात्रा मन भुलाउने माध्यम बन्छ।’ आफन्तसँगै दशैँ गुमाएकाहरु यो सिजनमा हाँसीहाँसी यात्रामा निस्कने र माथिल्लो भागमा दशैँ पनि नमनाइने हुँदा केही हदसम्म आनन्दित बन्ने गरेको उनको ठम्याई छ।

सन् २००७ को दशैँमा मुस्ताङमा हुँदा आफूलाई नरमाइलो लागेको प्रसङ्ग सुनाउँदै उनले थपे, ‘हिमाली भेगमा थाकेर पनि रमाएका पर्यटकहरुलाई हेर्दै चित्त बुझाउनु पर्छ।’

याे पनि: दशैँ विदाका लागि उत्कृष्ट १२ गन्तव्य

प्रकाशित २५ असोज २०७५, बिहिबार | 2018-10-11 16:45:22
Max TV
Max TV
Vianet


प्रतिकृया दिनुहोस

ntc
NLIC
Prabhu Bank
Mega Bank
Yeti Air
Yeti Air
Max TV
Hamro Patro
Classic Tech
Loading...
ntc
NLIC
Prabhu Bank
Mega Bank
Yeti Air
Yeti Air
Loading...

विचार

ब्लग

Max TV
Hamro Patro
Classic Tech

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • राजनारायण पाठक र लोकमानसिंह कार्की

    लोकमान–राजनारायणलाई टंगाल पठाएर सूर्यनाथको अपेक्षा?

    अख्तियारमा नियुक्ति पाउन लोकमानसिंह कार्कीले कति रकम खर्च गरेका थिए भन्ने गाइँगुइँ त्यसै चुहिएको छैन। राजनारायण पाठकले अवकाश पाउनासाथ अख्तियारमा...

  • राजनारायण पाठक

    अख्तियारकाे विशेष टाेलीले पाठकबिरूद्ध थाल्याे अनुसन्धान

    ७८ लाख रुपैयाँ घूस लिने अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका तत्कालीन आयुक्त राजनारायण पाठकबिरुद्ध आयोगले नै छानबिन अघि बढाएको छ।

  • सर जिम र्‍याटक्लिफे

    बेलायतका सबैभन्दा धनी व्यापारी ६ खर्ब कर जोगाउन देश छोड्दै

    युरोपेली संघबाट बेलायत अलग्गिने (ब्रेक्जिट) दिन नजिकिइरहेका बेला बेलायतकै सबैभन्दा धनी एक व्यक्ति भने आफ्नो व्यवसाय र सम्पत्तिसहित अर्कै देश सर्न...

  • केपी शर्मा ओली र कमल थापा

    कमल थापासँग ओलीले भने: ‘कांग्रेसले धोका दिन्छ है’ भनेको थिएँ, नपत्याउँदा नराम्रोसँग हार्नुभयो

    ‘गन्तव्य भए पो कम्पास काम लाग्छ, तर कांग्रेसको गन्तव्य नै छैन, कम्पासले कहाँ जाने भन्ने बाटो देखाउँछ, कहाँ जाने भन्ने नै थाहा नभएपछि कम्पासको के काम?’