सुखद शुक्रबार


अन्तिम दोश्रो भोज

‘सगरमाथा र लुम्बिनीबिना पनि यो कोटीहोम सम्पन्न हुनपर्छ। एकैछिनको कुरा त हो, न त्यो धरोहर रहन्छ, न हामी। त्यसका खातिर स्लखित हुनै आँटेको नली अँठ्याएर हामी कतिञ्जेल् बस्ने?’ बादशाही लवजमा कुनै नेता जंगिए। फेरि अर्काथरी विश्व नेता गर्जिए, ‘हुँदैन,...

  • पुस्तक सार्वजनिक गर्दै लेखकसहित आमन्त्रित

    नथियाः आउट साइडरको बयान

    हरेक युवतीको नथिया उतार्दाका सुस्केरा, एकै परिवारका बाबु–छोराले एकै महिलासँग गर्ने सम्भोग वा एउटै...

  • रवि र शोभा

    आशा नमारेको जोडी

    ‘एक्लै हिँड्दा उहाँ लड्नुहुन्छ कि, म नभएपछि कसले डोर्‍याईदिन्छ जस्तो लाग्छ। म नहुँदा त कसैले...

  • चप्पल प्रेम


राजखलकमा जन्मिएकी विद्रोही कवि

उनले आफ्नै आँखाले कैलालीमा थारुहरुलाई बेचेको देखिन्। हरेक वर्षको माघ १ गते थारुहरुको किनबेच चल्थ्यो। थारुको किनबेच आधिकारिक थियो। राज्यकै उपस्थितिमा किनबेच हुन्थ्यो।

चिनियाँलाई शरणको कचौरा थेरापी

बेइजिङमा शरद ऋतु लाग्दै गरेको एक दिन उनी ध्वनिपात्र उपचार पद्धतिबारे बताइरहेका थिए। विभिन्न प्रान्तबाट आइरहेका निम्ताहरू पच्छयाउन भ्याइनभ्याई खेपिरहेका उनलाई भोलिपल्टै बेइजिङ छोडेर शानतोङ प्रान्त...

मदनबाबुको घरमा जङ्गबहादुर र चन्द्र शमशेरका क्यामेरा

त्यति ठूलो इतिहास समेटिएको पुस्तकमा समेत त्यो क्यामेराबारे उल्लेख नहुनु, तर क्यामेरा नै मदनबाबुसँग रहेको देखेपछि लियोनसमेत छक्क परे। उनले त्यो क्यामेरा आफूलाई बेच्न अनुरोध गरे। तर मदनबाबुले बेचेनन्।

अरुन्धती रोयः भारतको कोइलाखानीकी साहित्यिक चरी

भारतीय लेखिका अरुन्धती रोयले करिब दुई दशकको अन्तरालपछि पुनः उपन्यास प्रकाशित गरिन्। आख्यानको दुनियाँमा पुनरागमन गरे पनि कमजोरहरुलाई ‘चकनाचुर’ बनाउने क्रम जारी रहेको यो संसारमा आफ्नो आलोचनाको धारिलो...

‘बराबरी सम्बन्ध राखे बहुविवाह राम्ररी चल्छ’

हरेक पल्ट जब एक धनी व्यक्तिले अतिरिक्त पत्नी विवाह गर्छ, अर्को गरिब व्यक्ति पत्नीविहीन वा एक्लो रहन पुग्छ। यदि संसारका सबैभन्दा धनी र शक्तिशाली १० प्रतिशत पुरुषले चार पत्नी विवाह गरे भने सबैभन्दा...

भारत, चीन, अमेरिकापछि पहिलो पटक नेपालले यसरी नाप्दैछ सगरमाथा

यसअघि सगरमाथाको उचाई मापनका लागि तयार गरिएको कार्यविधिमा हिउँको उचाई मापन गर्नेबारे केही उल्लेख थिएन। तर अब हिउँको गहिराई मापन गर्ने ‘स्नो राडर इक्युप्मेन्ट’ प्रयोग गरिँदैछ।

लेखनका यस्ता अफ्ठ्यारा

प्राउस्टले ओच्छ्यानमा बसेर लेखे। क्यापोटीले काउचमा पल्टेर लेखे। हेमिङ्वेले उभिएर लेखे। हेमिङ्वे र क्यापोटी दुवैलाई पर्याप्त मात्रामा अल्कोहल चाहिन्थ्यो। अझ मार्गरिट डुरास त दैनिक पाँच बोतल रेड वाइन...

ओशोले पोखरामा चलाएको कम्युन

ओशो कुनै समय बडो शानसँग नेपाल र नेपालको पनि पोखरामा बस्ने योजनाका साथ यो सुन्दर हिमाली देश भित्रिएका थिए। तर, ओशोलाई तत्कालीन सरकारले न कुनै भाउ दियो, न त बस्ने अनुमति नै। नेपालमा बस्ने अनुमति...

पोखराका प्रकट उर्फ ‘भ्यालेण्टाइन ब्राण्ड’

‘प्रेम मेरो रहर हो। म यसमै रमाउँछु। हरेक मानिस प्रेम र यौनमा आवद्ध हुन्छ। प्रेमका विषयमा लेखिएका कुराले मानिसको मन छिट्टै छुन्छ।’

हात्ती र मानिसबीच यतिधेरै समानता

हात्तीको सामाजिक व्यवस्थाको केन्द्रमा चार वा पाँच पोथी र तिनका छावाको समूह रहन्छ। तिनको नेतृत्व एक ‘कुलमाता’ ले गर्दछे, जो प्रायः अरु सबैको आमा, हजुरआमा, जिजु आमा, दिदी वा काकी हुन्छे। भाले...

जहाँ राजा महेन्द्र विपीलाई हार्मोनियम बजाएर गीत सुनाउँथे

‘मेरो एउटा सानो घर बनेको छ, बंगलो छ, फेवाताल किनारामा। त्यहाँ तपाईँ जानुपर्‍यो, मसँगै बस्नुपर्छ अलि दिन मेरो पाहुना भएर’ भनेर राजाले भने। मैले भनें, ‘मलाई पनि सरकारसँग बस्न मन लागेको छ।’

फोटो खिच्न सधैं उक्साउने पोखरा

शरद ऋतु। खुलेको मौषम। आँखैमा टाँस्सिन आइपुग्ने अन्नपूर्ण र कुमारी माछापुच्छ्रे। फेवातालको कञ्चल पानी। अनि त्यही पानीमा देखिने अन्नपूर्ण र माछापुच्छ्रेको छायाँ। र, प्रविधिले हातहातै थमाइदिएको...

चमत्कारिक परिवर्तन र भूइँमान्छेका कथा

‘मलाई स्कूल जान मन थियो। दुईचार दिन भागेर पनि पढ्न गएँ। बुवाले थाहा पाएपछि सिम्किनाले हान्नुभयो। तलाईं किन पढ्नु पर्‍यो? पोइला जान मन छ? पढेका कति केटी पोइला गा’को देख्या छु मैले। नपढेका बरु घर...

साथी इसिगुरोः अहंकारबिनाको कलाकार

अहिले मैले उनको कृति सम्पादन गर्न छोडे पनि इस र म भेट गरिरहन्छौँ। सामान्यतयाः चिनियाँ खाना खाँदै। यो हाम्रो लामो सम्बन्धको परम्पराजस्तो बनिसकेको छ। मेरो मित्र बुद्धिमान, मायालु र आकर्षक छन्।...

आमा हुन साह्रै असजिलो..

स्वयम्भूको खुड्किला चढेर माथि पुग्दा त्यहाँ एक बाँदरका आमा–छोरा कसैले फालेको गद्दाका टुक्राहरुमा आफ्नो भोकको उपचार खोजिरहेका थिए। बच्चा बेलाबेला खाना नपाएको झोँकमा आमासँग रिसाउँछ। आमा सम्झाएजस्तो...

स्वस्थ खाना, खुसी दशैं

दशैंमा मानिसहरु घरमै बसेर धेरै परिकार बनाउने, खाने, आफन्तजन भेटने गर्छन्। जसले गर्दा दशैं–तिहार सकिने बित्तिकै अस्पतालमा बिरामीको चाप बढ्ने गर्छ। दशैं–तिहार पछिको समयमा उच्च रक्तचाप, मधुमेह भएका...

त्यस बखतको काठमाडौँ

त्यतिखेर स्कुलको युनिफर्म थिएन। सुरुमा बन्दीपुरबाट आउँदा मैले कमिज र पाइजामा लगाएको थिएँ। काठमाडौँ आएपछि मात्रै पाइन्ट सिलाएर लगाइयो। सुतीको कमिज पाइन्ट। काठमाडौँ आउँदा बन्दीपुरमै किनेको कपडाको...

चीनमा जब भिक्षुहरू पनि ब्यापारतिर लागे

सन् १९८९ मा शाओलिन भिक्षुहरूले मार्सल ग्रुप स्थापना गरेदेखि उनीहरू अनेकानेक देश र क्षेत्रतर्फ उडिरहेका देखिन्छन्। त्यो उडानको लक्ष्य हो, मार्सल आर्टस् अर्थतन्त्र। उनीहरूले ठाउँठाउँमा लडाइँ कलाको...

उच्च टिमको ढोकामा गाउँले क्रिकेटर

यसअघि पटक–पटक बन्द प्रशिक्षणमा परेपनि टिममा ब्याट्स म्यान धेरै हुँदा उनी सूचीमा अटाउन सकेका थिएनन्। घरेलु प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका हसिम यसपटक भने राष्ट्रिय टिममा पर्नेमा ढुक्क छन्।...

माउ थाइ अर्थात् चिनियाँ कूटनीतिक मदिरा

सन् १९७२ मा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति निक्सन रिचार्डले चीन भ्रमणका दौरान चिनियाँ प्रधानमन्त्रीसँगै चेयर्स गरेपछि माउ थाइ रक्सी कूटनीति र मित्रताको प्रतीक बनेको छ। सन् २०१३मा चीनमा राष्ट्रपति सी...

मुम्बईको नर्सरीबाट नेपाली क्रिकेट–बगैँचासम्म

क्रिकेटर दीपेश खत्री भन्छन्ः 'बुवाले ब्याट र बल ल्याएर क्रिकेट जीवनको सुरूवात गरिदिनु भयो तर मैले नेपालका लागि खेलेको कहिल्यै देख्नु भएन। अब त उहाँ रहनुभएन, त्यसैले जति रन हाने पनि म खुशी मनाउँदिन,...

छाउ थितिको आख्यान अर्थात् 'छाउघर'

नेपालको सुदूरपश्चिम क्षेत्रमा थाँती बसेको छाउपडी प्रथा र किशोरी–महिलाहरुले भोग्नुपरेको पीडाबारे सञ्चारमाध्यममा बेलाबेला खबर आइरहन्छन्। त्यस क्षेत्रमा महिनावारी र सुत्केरी जस्ता जैविक प्रक्रियालाई...

श्रवण र विप्लवः दुई भोजपुरे कविको सहयात्रा

एक साँझ, मुक्त अनुभूतिको फागुन शृङ्खलाका लागि कवि विप्लव ढकाललाई फोन गर्दा सोधेको थिएँ, ‘तपाईंं कसको साथमा कविता वाचन गर्न चाहनुहुन्छ?’ उनले कत्ति पनि नअल्मलिई, कत्ति पनि ढिला नगरी, फ्याट्टै जवाफ...

हामीले हेपेका खाद्यवस्तु

‘पम्पकिन’ र ‘सोयाबिन’ लाई अति उच्च देख्ने अनि फर्सी र भटमासलाई खत्तम भन्ने यस्तो मानिसकताले हाम्रो देशमा जरो गाडेको छ। अहिले नेपालमा आफ्नो मौलिक खानालाई बेवास्ता गरेर बाहिरबाट आएको अङ्ग्रेजी नामको...

‘म लुकेर बलात्कार गर्दिनँ, खुलेरै प्रेम गर्छु’

चार दशकअघिदेखि नेपाली कविताकर्ममा निरन्तर क्रियाशील कवि श्यामलका तीन कविता पुस्तक प्रकाशित छन्। ‘तपाईंहरू मार्फत्’, ‘लयब्रह्म’, ‘हतारमा यात्रा’ उनका कवितासङ्ग्रह हुन्। कविताबाहेक उनी निबन्ध,...

चिनुआ अचेबेको रचनागर्भः कसरी लेखियो थिङ्स फल अपार्ट?

सन् १९३० नोभेम्बर १६ को कुरा हो। मेरो जन्म भएको न्नोबी भन्ने सहरले म जन्मेकै दिनदेखि मलाई सांस्कृतिक चौबाटोतर्फ हुत्याइसकेको थियो। त्यसबेलासम्म पश्चिमी र अफ्रिकी सभ्यताबीचको टकरावले गम्भीर बहस र...

‘सङ्गीतलाई स्कूले शिक्षाको औजार बनाउन सकिन्छ’

देवाशिष मोथे पश्चिम बङ्गालका नेपालीभाषी गायक तथा सङ्गीतकार हुन्। विश्वभारती सङ्गीत भवन, शान्तिनिकेतनबाट सङ्गीतमा स्नातक मोथे त्यहाँको नेपालीभाषी समुदायमा आधारभूत तहका विद्यार्थीबीच शिक्षा र...

टुँडिखेलको त्यो बाटुले चौतारी

काठमाडौँमा केशव स्थापित मेयर भएपछि उनैको सक्रियतामा नेपालमा सार्क सम्मेलन हुनअघि रानीपोखरीको पार्क रेष्टुरेन्ट भएको भवन भत्काएर खुल्ला गर्ने र माइतीघर दोबाटोमा रहेका घरहरु भत्काएर पार्क बनाउने...

विशेष

  • किम इल सुङ, किम जोङ इल र किम जोङ उन

    यसरी तुहिएको थियो किम इल सुङको हत्या योजना

    गत सेप्टेम्बरमा उत्तर कोरियाले शक्तिशाली क्षेप्यास्त्र परीक्षण गरेपछि दक्षिण कोरियाले किम जोङ उनको हत्या गर्ने उद्देश्यले एक सैनिक टुकडी गठन गरेको...

  • एमालेबाट को को बन्दैछन् मन्त्री?

    प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले आफ्नो शपथग्रहणका दिन चलिरहेका चर्चाविपरीत लालबाबु पण्डित र थममाया थापालाई मन्त्री बनाएपछि अब मन्त्रिपरिषद्मा कोको...

  • प्रदेश २ को आकाशमा भारतीय विमानको रजाइँ (भिडियो)

    भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीबाट इन्डिगो एयरको फ्लाइट नम्बर आईगो ३९८ लखनऊका लागि प्रस्थान गर्छ। लखनऊमा यात्रु ओराल्छ। नयाँ यात्रु चढाउँछ।

  • सन्दीप लामिछाने

    त्यसपछि सन्दीपका अाँखामा अाँसु छचल्किए

    पछिल्ला १५ दिन नेपाली क्रिकेट र सन्दीप लामिछानेका लागि निकै सुखद रहे।