मीठो खाना र नयाँ लुगाको त्यो दशैँ


Infocus



लिंगे पिङ
लिंगे पिङ

‘ढुंगा बिच्छ्याइएको यहाँको साँघुरो बाटोमा कुनै बेला खुट्टा टेक्ने ठाउँ हुँदैनथ्यो’, ५१ वर्षदेखि पोखराको मोहोरिया टोलमा फेन्सी पसल चलाउँदै आएका अम्बर तुलाचन पुराना दिन सम्झिन्छन्, ‘दशैँको बेलामा त यहाँ भारी खेप्ने र खच्चडको ताँती मात्र हुन्थ्यो।’

उनका अनुसार त्यतिबेला बेला अहिलेजस्तो जहिले चाह्यो त्यही बेला कपडा र सामान किन्ने चलन थिएन। ‘मान्छेहरु नयाँ लुगा किन्न र मीठो खानाका लागि दशैँलाई पर्खिन्थे’, उनी सम्झिन्छन्,‘मान्छेसँग धेरै पैसै हुँदैनथ्यो। त्यही भएर पो दशैँको महत्व बढी हुन्थ्यो।’

मोटो थानको कपडा धेरै बिक्री हुने समय थियो, त्यो। अम्बरलाई त्यतिबेल दशैँमा सामान बेच्ने फुर्सद हुँदैनथ्यो। कुन सामान कसरी बेच्ने भनेरै पूर्व तयारी गर्नुपथ्र्यो। नुन, तेल, मसला, चामल किन्नेहरु उत्तिकै हुन्थे।

समय फेरियो। पोखराले आफ्नो स्वरुप बदल्यो। अम्बर तुलाचन ७१ वर्ष लागे। उनले चलाउँदै आएको अम्बर फेन्सी अहिले ५१ वर्षको भयो। पोखराको व्यापार केन्द्र नयाँ ठाउँमा स¥यो। उनी भने पुरानो घरबाटै नाम बदलेर अम्बर इम्पोरियम सञ्चालन गरिरहेछन्।

‘पुराना ग्राहक आउँछन्, मलाई धेरै कमाउने लोभ छैन’, उनी आफूलाई इमान्दार भन्न रुचाउँछन्, ‘मान्छेहरु बूढाले ठग्दैन भन्छ्न्।’

अम्बर तुलाचन

अम्बर तुलाचन

उनको जन्म हिमाली जिल्ला थाकखोला, मुस्ताङमा भएको हो। २०१३ सालतिर अम्बर अध्ययनका लागि पोखरा झरे। एसएलसीदेखि बिएसम्म पढेर गाउँ फर्किए। २ वर्ष मास्टरी गरेपछि उनलाई व्यापर नगरी केही होलाजस्तो लागेन। पोखरा झरेर लुगा पसल सुरु गरे। उनी पसलमा टाइ बाँधेर बस्थे रे। त्यो पञ्चायतको बेला थियो। स्नातक कोटामा ४ जना राष्ट्रिय पञ्चायतमा जान पाउँथे। टाइ बाँधेको मान्छेलाई स्नातक नभन्ने कुरै थिएन। ‘मेरोमा प्रकाशचन्द्र लोहनीदेखि अरु नेता भोट माग्न आउँथे। मलाई राजनीतितिर रुचि भएन’, उनी सुनाउँछन्।

फूलपातिसम्म भ्याई नभ्याई काम गरेपछि फुर्सद मिल्थ्यो। थकालीहरु परम्परादेखि नै बौद्धमार्गी हुन्। त्यही भएर उनलाई दशैँभन्दा तोरन्ला पर्वले बढी तान्थ्यो। तर हिमाली भेगका बौद्धमार्गी मासु खान्छन्। ‘तर यहाँ आएर व्यापार गर्न थालेदेखि जुन दिन बढी व्यापार हुन्छ त्यही दिन चाडबाड जस्तो लाग्न थाल्यो। च्याङ्ग्रा काट्ने मासु खाने दशैँको रमाइलोसँग मन सहसियो’, उनी सुनाउँछन्, ‘दशैँ तिहारमा पुरानो बजारको रौनक पनि असाध्यै रमाइलो हुन्थ्यो। तिहारको बेला त जुवा पनि खुला हुन्थ्यो।’

राणाकालदेखि चल्दै आएको तिहारमा ५ दिन जुवा फुकाउने चलन पञ्चायतकालमा पनि हटेको थिएन। त्यो विषय सम्झँदा अम्बर अहिले पनि रोमाञ्चित हुन्छन्। ‘कौडा हान्नेहरु, च्याँखे दाउ लाउनेहरुले जुवाको खाललाई रौनकता थप्थे’, उनी भन्छन्। नवरात्रमा विन्ध्यवासिनी मन्दिर जानेहरुको भिड लाग्थ्यो। बिहानै मन्दिर जानेहरुको हल्लाले उनको निद्रा बिथोलिन्थ्यो। अब समय फेरियो। पोखराले स्वरुपै बदल्यो। ‘के भन्नु खै, अहिले पहिलाको जस्तो दशैँ हुँदैन। सधैँ मीठो मसिनो खान पाउने, सधैँ नयाँ लुगा लगाउने चलन आयो’, उनी भन्छन्, ‘व्यापार एउटा कुरा हो तर त्यस्तो दशैँ त्यो रनौक अहिले हुन छोडेको छ।’

प्रकाशित १ कार्तिक २०७५, बिहिबार | 2018-10-18 15:50:59
Max TV
Max TV
Zen Travels
Vianet


प्रतिकृया दिनुहोस

ntc
NLIC
Hyundai
Machhapuchhre Bank
Prabhu Bank
City Express
Laxmi Bank
Max TV
Hamro Patro
Classic Tech
Loading...
ntc
NLIC
Hyundai
Machhapuchhre Bank
Prabhu Bank
City Express
Laxmi Bank
Loading...

विचार

ब्लग

Max TV
Hamro Patro
Classic Tech

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • भेगन

    के माछामासु नखाने मानिस बढी बाँच्छन्?

    विश्वमा माछामासु दूध दही नखानेहरुको जनसंख्या बढ्दो छ। पश्चिमा मुलुकहरुमा भेगन हुने लहर नै चलेको छ।

  • सुदर्शन रन्जित

    पोखरा चिनाउने फोटोग्राफर

    पोखरा रामबजारमा रहेको उनको घरको बैठक कोठामा प्रवेश गर्ने जोकसैलाई भित्तामा झुण्डाईएको ठूलो फ्रेमिङले तान्छ।

  • मेसोपोटामियामा युद्धरत गोर्खाली सैनिक, सन् १९१७

    पहिलो विश्वयुद्धका १०० वर्ष: नेपालले के पायो, के गुमायो?

    बेलायती सेनामा गोर्खालीहरुलाई भर्ति गर्न पठाएवापत राणा शासकहरुले वार्षिक दस लाख रुपैयाँ सलामीस्वरुप प्राप्त गर्दथे।

  • केपी शर्मा ओली

    २५ अर्ब माथिका सबै योजना अब प्रधानमन्त्री कार्यालय मातहत

    दुई तिहाई बहुमत लिएर प्रधानमन्त्री बनेका केपी शर्मा ओलीले प्रधानमन्त्री कार्यालयलाई झन् झन् शक्तिशाली बनाउँदै लगेका छन्।