एयरबस ३३०: विमानस्थलमा टुक्र्याइयो, सिनामंगलमा जोडियो



त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल नजिकै सिनामंगलमा एभिएसन म्युजियम सञ्चालनमा आएको एक साता भएको छ।

काठमाडौंमा एउटा नयाँ आकर्षण बनेको म्युजिमयले एभिएसनसम्बन्धी ज्ञान पनि दिने भएकाले यहाँ मानिसहरूको अहिले भीड लागेको छ। सञ्चालनमा आएको साता दिनमै करिब दुई हजार जनाले अवलोकन गरेको र तीमध्ये अधिकांश विद्यार्थी रहेको म्युजियमका म्यानेजर राजु महतले बताए।

अहिले म्युजियम अवलोकन गर्न आउने धेरैको जिज्ञासा एयरबसको यति ठूलो जहाज विमानस्थलबाट कसरी सकुशल सिनामंगल ल्याइयो भन्ने पनि रहेको छ। म्युजियम निर्माणकर्ता क्याप्टेन बेद उप्रेतीसँग जहाज सार्दाको बेग्लै तर कठिन अनुभव छ।

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको धावन मार्गमा अवतरण गर्ने क्रममा टर्किस एयरलाइन्सको एयरबस ३३० दुर्घटनामा पर्यो। २०७१ फागुन २९ गते दुर्घटनामा परेको एयरबस मर्मत गरी वर्ष दिनभित्र फर्काएर लैजाने टर्किस एयरलाइन्सको योजना थियो। तर २५ अर्बको यो जहाज डेढ वर्षसम्म विमानस्थलमै थन्किएर बस्यो।

अन्ततः टर्किस एयरलाइन्सले फिर्ता नलैजाने सुनेपछि क्याप्टेन बेद उप्रेतीले यो एयरबस किन्ने निधो गरे। तीन वर्षअघि धनगढीमा कस्मिक एयर फोकर १०० मा एयरक्राफ्ट म्युजियम बनाइसकेका उप्रेतीले टर्किस एयरलाइन्सको जहाज किनेर काठमाडौंमै म्युजियम खडा गर्ने मनमनै योजना बुनिसकेका थिए।

क्याप्टेन उप्रेतीको योजनालाई साथ दिँदै नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले सिनामंगलको जग्गा प्रयोग गर्न दिनेभयो। जब उप्रेतीले जग्गाको प्रबन्ध गरे तब चुनौती सुरु भयो। पहिलो चुनौती थियो–२०८ फिट लामो, १९७ फिट चौडा र ५६ फिट उचाई रहेको भीमकाय एयरबस विमानस्थलबाट कसरी सिनामंगल ल्याउने?

‘एयरबस किन्ने बेलामा नै धेरैले मलाई यति ठूलो एयरबस कसरी लैजान सकिन्छ भनेर सोधेका थिए’, उप्रेतीले एयरबस सार्दाको अनुभव नेपालखबरसँग बाँडे, ‘मलाई पनि कता कता डर लागेको थियो तर टर्किस एयरलाइन्सका डाइरेक्टरले सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता जनाएपछि चाहिँ अलि ढुक्क थिएँ।’

तर पनि एयरबस सिनामंगल सार्ने काम क्याप्टेन उप्रेतीलाई जति सहज लागेको थियो, सोचेभन्दा त्यो धेरै गुणा कठिन सावित भयो।

टर्किस एयरलाइन्सले केही प्राविधिक र इन्जिनियरहरुको टिम नेपाल पठायो, जहाज सार्न र म्युजियम निर्माणमा सहयोग गर्ने सम्झौताअनुसार। ‘नेपालमा पर्याप्त प्रविधि र जनशक्ति नभएकाले एयरबस ३३० सिनामंगल ल्याउन सहज थिएन, त्यसैले टर्कीबाट प्राविधिकहरु ल्याउन हामी बाध्य भयौं’, क्याप्टेन उप्रेतीले भने।

‘एयरबसको आकार ठूलो भएकाले सिङ्गै ल्याउन सम्भव भएन’, उप्रेतीले थपे, ‘त्यसैले टर्कीबाट आएका प्राविधिक र इन्जिनियरहरूको सहयोगमा जहाजलाई विमानस्थलमै टुक्रा टुक्रा बनायौं र लोरीमा राखेर दुई किलोमिटर टाढा सिनामंगल ल्यायौं।’

दिउँसो विमानस्थल बढी व्यस्त रहने भएकाले राती राती धेरै काम भयो।

‘जाडोको समय थियो, चिसो सिरेटोलाई छल्दै बिहान १ बजेदेखि ३ बजेसम्म प्राविधिक र इन्जिनियरहरुले ४ रातसम्म काम गरे’, त्यो समय विमानस्थल नै बन्द गर्नुपरेको सुनाउँदै  क्याप्टेन उप्रेती भन्छन्, ‘टुक्रा पारिएको जहाज ५–६ वटा लोरीमा राखेर ४ रातसम्म सिनामंगल ओसार्यौं।’

विमानस्थल र सिनामंगलबीचको दूरी धेरै लामो नभए पनि यो एयरबस ल्याउन दक्ष प्राविधिकहरुलाई समेत सजिलो भएन।

सानो घुमाउरो बाटोमा ठूलठूला टुक्रा राखेका लरी चलाउनै कठिन भएपछि क्रेनको सहायता लिइयो। ‘एक दुई टुक्रा खस्यो भने बिग्रन सक्ने र फेरि एयरबसलाई पहिलेकै अवस्थामा जोडेर म्युजियम बनाउनै कठिन हुन सक्थ्यो’, उप्रेतीले भने, ‘त्यसैले हामीले असाध्यै सावधानी अपनायौं।’

टुक्रा टुक्रा बनाएर सिनामंगल सारिएको जहाजलाई टर्कीबाट आएका तिनै प्राविधिक र इन्जिनियरले फेरि दुरुस्तै जोड्ने काम गरे। उप्रेतीका अनुसार विमानस्थलमा एयरबस भत्काउन र सिनामंगलमा जोड्न मात्रै करिब एक लाख अमेरिकी डलर (करिब एक करोड रुपैयाँ) खर्च भयो।

क्याप्टेन उप्रेतीका अनुसार वर्षदिनको मेहनत र ७ अर्ब रुपैयाँ लगानीमा म्युजियम तयार भएको हो।

म्युजियममा अहिले १८ जना एयर होस्टेससहित २५ जना कर्मचारी कार्यरत छन्। दिनमा ५० हजार रुपैयाँ खर्च हुने म्युजियम विद्यार्थीहरुका लागि निःशुल्क गरिएको छ।

२५ अर्बको एयरबसमा बन्यो एभिएसन म्युजियम

 

प्रकाशित २७ कार्तिक २०७४, सोमबार | 2017-11-13 14:21:07

प्रतिकृया दिनुहोस

Loading...
Loading...

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • प्रचण्डले भने: म त सम्हालिएको छु, परिवारलाई सम्हाल्न गार्‍हो छ (भिडियो)

    युद्ध र शान्तिको नेतृत्व गरेकाले जतिसुकै ठूला घटना सहन गर्ने क्षमता आफूमा भएपनि एक पछि अर्काे गर्दै छोरा–छोरीको निधनका कारण परिवारलाई सम्हाल्न कठिन...

  • ओलीसँगै उमेश गिरि (बायाँ)

    जसले एमालेको दुई करोड ‘खाए’, तिनै गिरीले ओलीको हातबाट टीका लगाए

    सत्ता टिकाउन एमालेसँग दुई करोड माग गरेको आरोप लागेका कांग्रेसका चर्चित नेता उमेश गिरी अन्तत एमालेमै प्रवेश गरेका छन्। सोमबार विहान बिराटनगरमा...

  • सिंहदरबार परिसर

    चुनावपछि मात्रै प्रदेशको अस्थायी राजधानी र गभर्नर

    आन्दोलन भएर निर्वाचनसमेत प्रभावित हुनसक्ने भन्दै सरकार प्रदेशको अस्थायी राजधानी तोक्ने र गभर्नर नियुक्त गर्ने कार्यबाट पछि हटेको छ। दुवै काम अब...

  • प्रकाशको निधनमा शंका छैन, छानविन गर्नुपर्दैन: प्रचण्ड

    ‘ज्वरो सामान्य नै थियो। त्यसलाई हामी सबैले सामान्य नै ठान्यौं। तर ज्वरो नघटेकाले आइतबार उपचार गर्न जाने योजना थियो। यदि ज्वरो नघटेको भए आइतबार...