कि हुनेले डुल्छ दिल्ली, कि नहुनेले



उनले डायलग मारे ‘जिना हे तो पिछे हट्, मर्ना हे तो आगे!’ अनि? ‘त्यो गुन्डा पछिपछि हट्यो रे। गोर्खालीको छोरा पो त बहिनी।’ उनका आँखा बिजुली जस्ता भए। त्यसपछि? ‘साला सब डराए। गुन्डा उचाल्ने चौकीका पुलिस पनि थरररर।’

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

फेरि अलिकति ‘मायुस’ भए उनी। बाजुरा मानाकोट गाविसका धनबहादुर बुढा। मैले भेट्दा बयालिस वर्षका थिए।

गास हाल्दै गरेको रोटी रोकेर भने– ¬‘बहिनी! कि हुनेले डुल्छ दिल्ली कि नहुनेले भएको पैसा उडाउन डुल्छ। नहुने पैसाको खोजीमा डुल्छ।’

खालि हात खालि खुट्टा बिस वर्ष अगि उनी दिल्ली हानीएको कुरा त अब खै के गर्नु!

गाँउमा टेप घन्काउँदै आउने लाहुरेहरुको जुल्फीको सानमा लरक्क लर्किएको उनको बैंसालु सपना।

छरिएर पोखिएछ दिल्लीका गल्ली गल्लीमा।

चौकीदार बस्दा निकै भेटेरे सास्ती र कहर।

पुलिस र गुन्डाले घरिघरि लुट्न खोजेछन्। नेपालीको छोरो नभएनी हातैमा खुकुरी भगाएछन्।

तर एकदिन त कुटिछाटेछन् धनबहादुरलाई।

रगताम्य भएका उनलाई भारतीय बहिनीले मलम लगाउँदै भनिछन्।

‘दाइ पिर नगर तिम्रो म छु। गरिबको देश हुँदैन। सम्झेर दुःखी नबन। म पनि आफ्नै देशमा देश खोजिरहेकी केटी हुँ।’

अनि पो त उनलाई कोही छ नि मेरो भन्ने लागेको। अर्को दिन फेरि गुन्डा कुट्न आउँदा डायलग मारेका। सबका सातो टिपेर अनि भारु ढाडमा बोकेर उनी पनि टेप ढल्काउँदै फर्के गाँउ।

यति भनेर उनले हातको रोटी मुखमा हाले।

काठमान्डौ जानु भा’छ?

मैले सोधी नसक्दै भने– ‘पुग्याको नाई।’

तर भारतमा उनलाई घर कहाँ हो भनेर कसैले सोध्दा काठमान्डौ भनेका रे। हाँस्दै सम्झिए– ‘क्यान पताउँथ्यो नानी झन हकार्‍यो। खल्लि परेछ। काठमान्डौको गल्ली गल्ली डुलेको। मैले दिल्ली डुलेजस्तै। मैले क्या जानु काठमान्डौका मान्छे अलग्गै हुँदा भनेर।’

गुण्डाको आक्रमणले बनाएको घाउ देखाउँदै

अनि फर्केनन् उनी दिल्ली फेरि कहिल्यै। गाउँमै बनाउने स्कुल र अस्पताल। काठमान्डौजस्तै बनाउने सकेसम्म। देख्न नपाए नि फोटोमा हेरेर।

यसरी पैसा बटुल्न आज पनि पश्चिम पहाड र तराई मूलका नेपाली दिनकै जान्छन् दिल्ली। जान्छन् कसरी, आउँछन् कसरी। भित्रन्छ कति पैसा? फुर्सद कम छ दुई देशका नीति निर्माताहरुलाई यो सबै खोज्न।

प्रधानमन्त्रीको यो पटकको भ्रमणमा पनि भारतमा रहेका नेपाली श्रमिकको एजेन्डा परेको छ। योजना आयोगका पूर्व सदस्य गणेश गुरुङका अनुसार।

उनी भन्दै थिए, ‘सबैभन्दा संवेदनशील कुरा त यही हो। तर हेरौं प्रमको टोली यो विषयमा कति सक्षम होला बोल्न।’

भारतमा जानेहरुले पठाउने पैसा मनी ट्रान्सफरबाट आउन थालेको छ। छ महिनाअघि मैले दार्चुला पुग्दा आइएमईको सेवा सञ्चालनमा रहेको देखेकी थिएँ। लेखिएको थियो, ‘अब भारतबाट पनि।’

तर पचास हजारभन्दा बढी रकम पठाउन नपाउने गरी तोकिएको यसको सीमाले नेपाली कामदारलाई परेको अप्ठेरो भ्रमणको विषय बन्ला भन्नेमा गुरुङ आशावादी थिए।

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

प्रकाशित २७ भदौ २०७३, सोमबार | 2016-09-12 09:33:24

प्रतिकृया दिनुहोस

  • बा–आमाको हातमा छोराको किताब

    छोराको ‘अंश’ पाउने मेरा बा–आमा

    फोटो देखेपछि पहिलो फोन गरिन रामकुमारी झाँक्रीले– भेना, बुढाबुढी बा–आमालाई त्यस्तो ‘अंश’ दिएर हुन्छ? सेवा गर्नु पर्दैन? गाडीमा चर्को लोकगीत बजेको...

  • बेइजिङमा दूताबासले आयोजना गरेको छलफल

    बेइजिङमा जब भयो ओठ–सेवाको चर्चा

    ‘ओठ–सेवाले जनताका लागि केही ल्याउन सक्ने छैन अर्थात् लिप सर्भिस् वील ब्रिङ नथिङ टु द पिपुल।’ नेपालमा दुई–चार वर्ष बसेका ती चिनियाँ विद्वानले नेपाली...

  • तँ, तिमी, तपाईं, हजुर

    अबोध बालबालिकाले तँ भन्नु सामान्य कुरा होला। तर बुझेर पनि आफूभन्दा ठूलालाई तँ भन्नु हैकमवादी प्रवृत्ति नै हो। यो केवल शाब्दिक कुरा नभई वर्गीय विषय...

  • लन्डनस्थित पोर्टस्मथ क्याम्प साइट

    बेलायती समर र क्याम्पिङको रहर

    आहा! समर लाग्यो क्यारे! बाहिर त टहटह घाम पो लागेछ। मन त यसै चङ्गा। बेलायतमा सधैँजसो जाडो हुने हुनाले पनि समरका केही महिना निक्कै प्यारा हुन्छन्।...

  • प्रश्नको भारी लिएर गुरु अघिल्तिर टेक्सासका नेपाली

    गुरुहरु जिपिएस जस्तै हुन्। फरक यत्ति मात्रै हो– अलि बढी साधना गरेका, अध्ययन, अनुभव र शब्दले भरिएका गुरुहरुले देखाउने आध्यात्मिक बाटाहरु सोझा र छिटा...

  • रवीन्द्र मिश्र र उज्ज्वल थापा

    साझा–विवेकशील एकताका जोर्नीहरु

    यिनले अहिलेसम्म सहरकेन्द्रित समस्यामा मात्रै बहस गरेर राजनीतिक बाटो खनेका छन्। सामाजिक सञ्जालको भरपुर प्रयोग गर्छन्। युवाहरूको उपस्थिति धेरै रहेको...

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • संसद बैठक ( फाइल )

    सदनमा संविधान संशोधन पक्ष-विपक्षबीच घोचपेच

    व्यवस्थापिका–संसद्को आइतबारको बैठकमा प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा(एमाले)का सांसदले दोस्रो संशोधन ‘बेमौसमको बाजा’ भएको भन्दै कटु आलोचना गरे भने...

  • यस्तो देखियो पत्रकारलाई चुनाव लागेपछि

    पत्रकार महासंघ महाधिवेशनबाट नयाँ नेतृत्व चुन्ने चटारोमा छ। काठमाडौं कमलादीको प्रज्ञा भवनमा चहपहल बाक्लिदो छ। हेरौं त्यहाँ देखिएका केही दृश्यः

  • २०६९ चैत २४ गते एमाओवादी प्रवेश गरेका झालाई स्वागत गर्दै बाबुराम भट्टराई (फाइल फोटो)

    दोस्रो र तेस्रो पटक माओवादीमा प्रवेश गरे रामद्वय

    रामद्वय अर्थात् रामचन्द्र झा र रामकुमार शर्मा पहिलो पटक होइन, क्रमश दोस्रो र तेस्रो पटक माओवादी केन्द्रमा प्रवेश गरेका हुन्। पार्टी प्रवेशका...

  • किन पक्राउ पर्दैनन् गिरोह-नाइके मनोज पुन?

    ‘उसको सहयोगीको प्रारम्भिक बयानले मनोज पुनले यो बेल्टमा कसरी टेरर क्रिएट गरेको रहेछ भन्ने स्पष्ट पारेको छ’ अपराधिक समूहका नाइके पुनका एक सहयोगी...