ब्लग

सौगात गौतम

दुई नम्बर प्रदेशको चुनावी डायरी

‘प्रभुजीले धोका दिनुभयो, त्यसैले आइयो साइकल चढ्न!’ उनले हाँस्दै भने, ‘साइकलको सम्भावित उम्मेदवार चैँ केही कार्यकर्तासहित हिजो माओवादी प्रवेश गरे। यहाँ एउटा पार्टीबाट अर्कोमा जानु एकदमै सामान्य हो।’

शरच्चन्द्र वस्ती

नेपाली कसरी लेख्ने?

आफूलाई लागेको कुरा साथीलाई भनिरहेको छु भन्ठानेर लेख्ने। यसो गर्दा लेख्न सजिलो हुन्छ। लेखाइ सरल र स्वाभाविक हुन्छ। यसरी लेखेको धेरैले बुझ्छन्। त्यसले धेरैको मन छुन्छ। अनि के चाहियो?

सन्जय घिमिरे

खासमा हामी साँघुरिँदै छौँ

हामीलाइ सूचनाहरुले थिचेका छन्। वस्तुहरुले थिचेका छन्। मनोविज्ञानका एकजना प्राध्यापक डानियल लेभिटिनले ‘अर्गनाइन्ड माइन्ड’ बारे लेखेका छन्। उनी भन्छन्ः सन १९७६ ताका कुनै औसत ग्रोसरी स्टोरमा नौ हजार प्रकारका मात्र सामान हुन्थ्ये, अहिले चालीस हजार प्रकारका सामान हुन्छन्। जबकि एउटा मान्छेले एकपटकमा एक...

उजिर मगर

छोराको ‘अंश’ पाउने मेरा बा–आमा

फोटो देखेपछि पहिलो फोन गरिन रामकुमारी झाँक्रीले– भेना, बुढाबुढी बा–आमालाई त्यस्तो ‘अंश’ दिएर हुन्छ? सेवा गर्नु पर्दैन? गाडीमा चर्को लोकगीत बजेको थियो। म फोनमा हाँसे मात्रै।

लक्ष्मी लम्साल

बेइजिङमा जब भयो ओठ–सेवाको चर्चा

‘ओठ–सेवाले जनताका लागि केही ल्याउन सक्ने छैन अर्थात् लिप सर्भिस् वील ब्रिङ नथिङ टु द पिपुल।’ नेपालमा दुई–चार वर्ष बसेका ती चिनियाँ विद्वानले नेपाली नेताहरूले कसरी ओठे आश्वासन बाँड्ने रहेछन् भन्ने कुरा अरूका सामु फुस्काउनै खोजे।

प्रजय शुक्ल

बेलायती समर र क्याम्पिङको रहर

आहा! समर लाग्यो क्यारे! बाहिर त टहटह घाम पो लागेछ। मन त यसै चङ्गा। बेलायतमा सधैँजसो जाडो हुने हुनाले पनि समरका केही महिना निक्कै प्यारा हुन्छन्। भनिन्छ, बेलायतमा कुराकानीको सुरूवात नै मौसमको चर्चाबाट गरिन्छ। हरेक मिडियाले छिनछिनमा मौसमको भविष्यवाणी प्रसारण गरिरहेका हुन्छन्।

सन्जय घिमिरे

प्रश्नको भारी लिएर गुरु अघिल्तिर टेक्सासका नेपाली

गुरुहरु जिपिएस जस्तै हुन्। फरक यत्ति मात्रै हो– अलि बढी साधना गरेका, अध्ययन, अनुभव र शब्दले भरिएका गुरुहरुले देखाउने आध्यात्मिक बाटाहरु सोझा र छिटा हुन्छन्। कम साधाना, अध्ययन, अनुभव र शब्द भएका गुरुले देखाउने आध्यात्मिक बाटाहरु, अलि बाङ्गाटिङ्गा र लामा हुन्छन्।

सौगात गौतम

साझा–विवेकशील एकताका जोर्नीहरु

यिनले अहिलेसम्म सहरकेन्द्रित समस्यामा मात्रै बहस गरेर राजनीतिक बाटो खनेका छन्। सामाजिक सञ्जालको भरपुर प्रयोग गर्छन्। युवाहरूको उपस्थिति धेरै रहेको सामाजिक सञ्जालमा यी दुवै पार्टीले युवाहरूले नै देश हाँक्नुपर्छ भनेर प्रचार गरिरहेका छन्। यिनको लक्ष्य भनेकै युवाहरुसँग जोडिने देखिन्छ। अहिले नै यसको...

प्रभाकर गौतम

तँ, तिमी, तपाईं, हजुर

अबोध बालबालिकाले तँ भन्नु सामान्य कुरा होला। तर बुझेर पनि आफूभन्दा ठूलालाई तँ भन्नु हैकमवादी प्रवृत्ति नै हो। यो केवल शाब्दिक कुरा नभई वर्गीय विषय पनि हो। यो प्रसंग एउटा उदाहरण मात्र हो। यससँग मेल खाने अन्य थुप्रै दृष्टान्तहरु हामी जताततै देख्न सक्छौँ।

डा. रामेश कोइराला

छाउपडीः सचेतनाले हट्दैन दण्ड नै चाहिन्छ

छाउपडी र छाउगोठ सचेतनाले हट्ला वा दण्ड-सजायले? म त भन्छुः सरकारले छाउगोठ भत्काओस्। सुत्केरी र ‘नछुने’ भएकी महिलालाई घरबाहिर राख्‍ने मूलीलाई अपराधी बनाओस्। तीन महिना जेल हालोस्।

सन्जय घिमिरे

हामी किन यस्ता?

कहिले हामीलाई ती जो धन सम्पन्न छन्, तिनको बानीव्यहोरा, तिनले धन कमाएको तरिका र तिनका हाउभाउ मन पर्दैन। सम्पत्तीको धनीको, धन मात्र मन पर्छ, बाँकी सबै बेकार लाग्छन्। नाम र मनको धनीको, नाम र मन मात्र मन पर्छ, बाँकी सबै बेकार लाग्छन्।

सरला गौतम

सुन्नुस त! विचार हाम्रा पनि छन्

जब ग्राहक बारीमा सीधै ताजा तरकारी किन्न जान थाल्छ, बिचौलियाहरु बिच्किन थाल्छन्। र बिचौलिया नबिच्केसम्म ताजगी अलि परको कुरा हुन्छ। विचारका बिचौलियाहरुलाई अब रिस उठाउने बेला भएको छ।

सुबिन भट्टराई

चित्ताकर्षक रारा, अद्भुत यात्रा

यसपटक रारा घुम्ने रहरको मूल मुटुभित्र फुटेर आयो। इच्छाहरु यति रसाएर आए कि अनिच्छा र अल्छीका झिल्काहरुका लागि कुनै स्थान रहेन। यसपटकको भ्रमण—योजनालाई योजनामा मात्र सीमित नराखी, वास्तविक भ्रमणमै परिणत गरेर कालान्तरसम्म मीठो सम्झनाका रुपमा सजाउने रहर भयो।

किशोर दहाल

गाई–निबन्धे गाली र खगेन्द्र संग्रौला

संग्रौला सामाजिक सञ्जालमा निकै गाली खाने लेखकमा पर्छन्। उनले ट्वीटरमा केही लेख्नेबित्तिकै उनलाई गाली गर्नेहरू जाइलागिहाल्छन्। हिंसाको पक्षपोषण गरेको, भारतीय दूतावासको भाषा बोलेको, रक्सी खाएर लेखेको जस्ता आरोप उनलाई लगाइन्छ। तर, उनको लेखनको अन्तर्य र क्षमता बुझेर धेरै कमले मात्रै प्रतिक्रिया दिन्छन्।

सरला गौतम

मिल्काइदेऊ नाथे ढोंग-२

मैले सोधेँ, ‘हामीमध्ये को–को खुलेर हाँस्न सक्छौँ।’ प्रायः सबैको उत्तर थियो, ‘धेरै हाँस्ने बानी छैन।’ एकजना अभियन्ताको स्वीकारोक्ति थियो, ‘कुरा त मैले यहाँ आएर क्रान्तिका गरेँ। छोरीहरुलाई अबेरसम्म बाहिर हिँड्न दिन्नँ।’

रमेश निरौला

पहेँलो जर्नल छोडेर गएकी निर्मला म्याडम

हँसिलो मुहार र नेवारी लवजमा उनले मेरो संक्षिप्त परिचय मागेकी थिइन्। पहिलो भेटमै म उनको व्यक्तित्वबाट प्रभावित भएको थिएँ। उनको उज्यालो अनुहार आज पनि मेरो आँखा अगाडि नाचिरहेको छ। तर दुर्भाग्य, त्यो अनुहार, त्यो बोली, त्यो व्यक्तित्व सबै कतै विलीन भएको छ। अङ्ग्रेजी भाषामा मिसिएर आउने उनको नेवारी...

डा. रामेश कोइराला

मुटुविहीन मान्छेको मुटु ठीक गर्दा

चार्ल्स भारतको तिहाड जेलबाट भागेका थिए। पुनमका पिता सोही जेलको एक कनिष्ठ अधिकारी थिए। उनले सो घटनबारे सुनेकी थिइन्। उनको पिताले भोगेको तनाव र बिताएको अनिदो रात एक कलिली केटीको रुपमा उनले प्रत्यक्ष देखेकी थिइन्। अहिले उनको पति त्यही कुख्यात व्यक्तिको चर्चा गरिरहेको थियो।

मनहरि तिमिल्सिना

ती प्रचण्ड, यी प्रचण्ड

प्रचण्ड दैनिक १८ घण्टा खटे, कहिले त एकै दिनमा दर्जनौं कार्यक्रम भ्याए। बालुवाटारमा हुने साना–ठूला मिटिङहरू पनि राजनीतिक सहमति र समृद्धिकै उद्देश्यमा केन्द्रित हुन्थे। बिहान ७ बजेबाट सुरू भएको भेटघाट राति ११ बजेसम्मै चल्थ्यो। तर प्रचण्डले कहिल्यै पनि थकानको सुस्केरा हालेको मैले अनुभूत गरिनँ। बरू,...

सीताराम कट्टेल 'धुर्मुस'

‘मानिस बन्न अरुका लागि बाँच्नुपर्छ’

मानिस बन्नका लागि अरुका लागि बाँच्नुपर्छ भन्ने लाग्छ। यही उद्देश्यले तानेर होला तुच्छ आरोप, गाली र अपशब्द सुन्दा पनि खासै चित्त दुख्दैन। बरु झन् मन प्रफुल्लित हुन्छ। अझ जाँगर थपिँदै जान्छ। हामी स्वार्थी छौँ, तर त्यो स्वार्थ भनेको देश बनाउने र विश्वमा नेपाललाई चिनाउने हो।

द‍िपेश शाही

प्रचण्डलाई उदाहरणीय काम गर्ने अवसर

जित्नेको इतिहास लेखिन्छ, हार्नेको उपन्यास। पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेपाली राजनीतिको मैदानमा दुई दशकयता सबभन्दा धेरै सुनिएको नाम हो। यसबेला पनि सबैको ध्यान उनीतिरै छ, मानौँ उनी फुटबल मैदानमा ‘फ्रि किक’ हान्न तयार स्ट्राइकर हुन्। उनी त्यसमा सफल हुन्छन् कि चुक्छन् भन्ने प्रतीक्षा भइरहेको छ। अझ...

मोहन मैनाली

नानीमैयाको जित र किसुनजीको हारका खास कारण यस्ता थिए

काठमाडौँ महानगरपालिका र ललितपुर उपमहानगरपालिकाका चुनावी नतिजा आउँदै गर्दा काठमाडौँ र ललितपुर जस्ता ठाउँका मतदाता विवेकहीन हुन् भनी उनीहरूमाथि खनिने क्रम बढेको छ । यस क्रममा दुईवटा घटना उल्लेख गरिएका छन्।

वन्दना ढकाल

रेणुलाई बन्दुक बनाएर प्रचण्डतिर निशाना

स्थानीय निकायमा मतदान भएको नौ दिन नाघिसकेको छ। यो चुनाव अगाडिदेखि नै सबैभन्दा चर्चाको केन्द्रमा छिन् चितवनमा मेयर उम्मेदवारी दिने रेणु दाहाल। मिडिया र सामाजिक सञ्जालमा उनले बोक्ने राजनीतिबारे कतै चर्चा छैन। उम्मेदवारका रूपमा उनको विचारमाथि कसैले बहस गरेको छैन। बरू प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल...

दुर्गा रानामगर

ईर्ष्याको ठीक अघिल्तिर

चाहेका हरेक कुरा तिमीले खुट्टा बजार्दैमा पाउँछौ। त्यसैलाई पाउन म युद्धमा होमिनुपर्छ, जीतहार जे पनि हुन सक्छ। तिमीले बसेर नै ती सपनालाई विपनामा चुम्न पायौ र म दशनंग्रा खियाएर, धसारेर हिँड्दा तिनको छेउसम्म पनि पुग्न पाइनँ।

सरला गौतम

चुनावका बाधकलाई किन नेता मान्नु? मान्दिन

हरेक बिहान जब समाचार हेर्न थाल्छु, आँखाको ढकनीमा त्रासको मैलो पर्ला कि भन्ने डर लाग्छ। लाग्छ, कतै पनि चुनाव बिथिलिने समाचार पढ्न नपरोस्। जति चुनावको दिन नजिक हुँदै जान थाल्यो उति उत्साह र शंकाको मिश्रित भावमा हिँडिरहेछु।

नारायण क्षेत्री

देशै एक हुने बेला पार्टीहरूभित्रै किन गुटैगुट?

आउँदो माघसम्म तीनवटै निर्वाचन सम्पन्न गरेर नयाँ संविधान कार्यान्वयन गर्नुपर्ने बाध्यात्मक परिस्थितिमा छ देश। संविधान संशोधनलाई प्राथमिकता दिने मधेसकेन्द्रित दल र संशोधनबिनै चुनावमा जान खोज्ने प्रतिपक्षी एमालेको कडा अडान सँगसँगै छ। यस्तो बेलामा चौबाटोमा उभिएर ‘के गरौं कता जाऊँ’ अवस्थामा कांग्रेस छ...

सरगम भट्टराई

वैकल्पिक राजनीति भावना हो र?

युवालाई सक्षम बनाएर राजनीतिमा स्थान दिनुपर्छ हतार गरेर होईन। रन्जुको हकमा योग्यता र उत्कृष्टता अझै जरुरी छ। सामाजिक मिडियामा उनको उमेदवारीको जोडदार वकालत गर्नु भनेको उचाईमा जाँदै गरेको महिला आन्दोलनको नज़र अन्दाज़ गर्नु हो। महिलाहरु भावनाको पात्र मात्र बनेर हो कि उत्कृष्टता पनि लिएर आउनुपर्छ?...

लक्ष्मी लम्साल

नेपाल-भारत सम्बन्ध सुधार्न पुल कि पर्खाल?

व्यापकताका लागि पुल हालिन्छ, खुम्चिनका लागि पर्खाल लगाइन्छ। अवैध मानिसको प्रवेशले बोझ बढ्न थालेपछि मेक्सिको सीमामा पर्खाल लगाउने अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको जस्तो सनक हाम्रोमा नदेखिएला। नेपाल एक्लैले तीनतिरबाट सीमामा पर्खाल लगाउन संभव नहुन पनि सक्छ। तर सीमा मिच्नु कसैका लागि पनि फाइदाजनक...

मीनाक्षी दाहाल

बच्चाको स्कुल फेर्नुअघि सोच्ने कि!

विद्यालय फेर्ने निर्णय आफ्नो हो कि बच्चाको आवश्यकता हो सो बारेमा परिवारमा खुला छलफल हुन जरुरी छ। अभिभावकले पहिले पढ्दै गरेको विद्यालयमा बच्चालाई मनपरेका कुराहरु के के छन्, जान्न जरूरी हुन्छ। उसले चित्त नबुझाएका कुराहरू अथवा उसलाई मन नपर्ने कुरा तथा व्यवहार छन् भने त्यसको बारेमा पनि जानकार...

वन्दना ढकाल

हो, हिसिला भ्रष्टाचारी नै हुन्!

केही दिन अगाडि हिसिला यमिले सडकमा लगाएको नारालाई लिएर सामाजिक सन्जालमा ‘राष्ट्रवाद’को पहिरै चलेको छ। फेसबुक–ट्वीटरमा देश बचाउन मानिसहरू लामबद्ध उभिए, त्यसमा पनि ‘बौद्धिक’ मानिएकैहरू। कतिपय फेसबुक टिप्पणी यति घीनलाग्दा र यति हीनतर छन्, तिनले कुनै पनि सभ्य मानिसको रौँ–रौँ उठ्छन्।

अनित थपलिया

रेल कुदाऊ तर निकुञ्ज जोगाऊ

रेलमार्गको कारण राष्ट्रिय निकुञ्ज मानिसहरुको प्रवेश सहज हुने देखिन्छ, जसले गर्दा लोपोन्मुख प्रजातिको संरक्षणमा अझ चुनौती थपिनेछ। निर्माणको बेला बनाइने अस्थाइ टहरा, निर्माण सामग्री, दोकान, फोहोर, टुटेफुटेका उपकरण, आदिलाई हटाउन गाह्रो छ। बिल्डर्सहरुबाट साइटमा दैनिक निस्कने फोहोरबाट नदीको स्रोत...

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • निसानामा विमलेन्द्र निधि

    जनकपुरको चुनावी इतिहास केलाउने हो भने २०१५ साल यता अहिलेसम्म पार्टीका उम्मेदवारले जनकपुरमा चुनाव जित्न सकेका छैनन्। तर, यो क्रम झण्डै ६० वर्षपछि...

  • वीरगञ्ज महानगरमा महाटक्कर

    वीरगञ्जको मतगणना पटकपटक स्थगित भइरहेको छ। अहिलेसम्म झण्डै १६ हजार ७ सय मत गन्दासम्मको परिणाम सार्वजनिक भएको छ। पछिल्लो मतपरिणाम अनुसार नेपाली...

  • १६ वर्षे प्रतिभाको भलिबल यात्रा

    नेपाली राष्ट्रिय महिला भलिबल टोलीकी स्टार खेलाडी प्रतिभा माली तीनहप्ते प्रशिक्षणका लागि बिहीबार नेदरल्याण्ड प्रस्थान गर्दैछिन्। नेपाली महिला भलिबल...

  • ‘अब दिल्लीले नाक खुम्च्याउँदैन’

    भारतका लागि नेपाली राजदूत दीपकुमार उपाध्याय दिल्लीमा कुटनीतिको दोस्रो ‘इनिङ’मा छन्। अघिल्लो पटक उनलाई केपी ओली सरकारले फिर्ता बोलाएपछि पुष्पकमल...