कालजयी-नियात्रा

महारानी भिक्टोरियासँग जङ्गबहादुरको त्यो भेट


बादसाह भिक्टोरियासित पैल्हे मुलाकात हुँदा बादसाहका हजुरमा रह्याका प्राइम मिनिष्टर, कम्यांडर–इन–चिफ, लाठ, डुक्, कंपनी साहेब, चेरमीन्, प्रिन्स आलवट् यति मानिस साथ थिया। यति मानिस साथमा ली कुइन बैठकमा खडा रह्याकी थिइन्। तेही बखतमा नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेब, उनका भाइ कर्णेलहरु, काजी सर्दार, मुसाहेब साथमा ली गया र मुलाकात भयो। नेपालका श्री ५ महाराजबाट पठायाको खरिता बादसाहको हातमा दिनुभयो र खरिता हातमा ली सिर झुकाइन्। नेपालको खैर मिजाद पुछिन्। चाहिन्या सम्मको बिस्तार गर्नुभयो। बाटोमा आउँदामा जहाज समुद्रमा कसो भयो, खानपीनामा तकलीफ भयो कि भनी सोधिन् र हजुरका प्रतापले मलाई, मसित आयाको मासिलाई केही दुःख भएन, हजुरका अकबालले आनन्दसित आञ्यौँ भन्नुभयो र खुसी भइन्। तिमी आयौ, बढिया भयो, दुई सर्कारको एकचित्त भयो, पछि परन्तुसम्म प्रीति रह्यो, दोस्तीमा खलबल कैल्है हवैन भनी खातीर गरिन्। नेपालका वजिर हुसियार रह्याछन्, देख्नमा पनि, गहनाकपडा लायाको सुहायाको पनि, राम्रा जवान रह्याछन् पनि कुरा गर्‍या। अब यिनलाई डेराडंडा, साहाबेसाहाको तकीती गर्न होसियार मानिस राखिदेऊ, कोनै कुराको तकलीफ हुन नपावस् भनी प्राइम मिनिष्टरलाई हुकुम दिइन्। दुई कप्तान, पुलिसका सिपाही नोकर राखिदिया। पैले मुलाकातको बेहोरा यही भयो।

दोश्रा मुलाकातको बेहोरोमा ग्यवद् भारादर १५ १६ सय उनका मीमसाहेब भारी गहना पोसाक लाई आयाका थिया। बादसाहा कुइन् सींगासानमा आड लागी खडा रह्याकी थिइन्। यस्तै बीचमा नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेबहरु आया र कुइनको सलाम् ग¥या र कुइनले बडा आदारसित अगाडी नजीकैमा बस भनिन् र नजीकैमा रह्याका थिया। ताहाँ रह्याका भारतदारुले कुइनको दर्शन एकएक गरी गन्र्या। कोही टाढैबाट सलाम गर्दै जाँदै गन्र्या, कोही कुइनका हातमा गुड्माने गन्र्या, कोही लेडीहरु हातमा गुडमाने गरी कुइनका गालामा चुम्बन गरी जान्या। अघिबाट कुइनको दर्शन गन्र्या, पछिबाट प्रिन्स आलवट्को सलाम गन्र्या। उहाँको प्राइम मिनिष्टरले नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेबलाई एकएक गरी यो भारादार यो हो, यसलाई काम यो छ भनी, यो साहेको लेडी हो। यसको कुइनसित यो नाता छनी चिह्नाइदिन्थ्या। यस्तै रीतसित भारादार लेडीहरुले कुइनको दर्शन गरी गया। यो तमाशा नेपालका मुख्तियार जङ्गबहादुर कुवर राणाजीलाई देखाया। ती भारादार लेडीहरुले पनि बडो खातिर गर्या भन्न्या छापा देशदेशमा गयो।

फेरि तेस्रो मुलाकातमा जति बेलाइत् सहरभरका भारादार, लेडीहरुलाई नेपालका वजिरलाई कुइनले निम्तो गरिन्। चार घडी रात जाँदा सबै भारदार लेडीहरु सामेल भया। त्यो दरबारका बैठक कस्तो थियो भन्या बयान गरी सक्नु छैन। दुई सय हात लम्बा, पचास हात चाक्लो गज भयोको भारी गलैँचा बिछायाको चारै तर्फ अ‍ैना लाग्याको। तसबीरका लयन लाग्याको छ। रंगरंगका झाडबत्तीले झलावर भयाको, लालटेन, पानस झैझाड, ग्यासबत्तीले सर्वत्र उज्यालो भयाको, जातजातका फूल झ्यालझ्यालमा टिपीलमा राख्याका छन्। अत्तरका खुरावाईले बहुत सुगन्ध चल्याको छ। सुनका गीलतीले चित्रकार भर्याको। सुन–चाँदिका भाँडाले जगजगायमान भयाको। यस्ता बैठकमा ज्यावद भारदार लालटोप, कुर्थी, पुतली, टोप लाई हजार बाह्र सय गोरा साहेवान्हरु बस्याका छन्। हीरा, पन्ना, मानिक, मोतीका गहना पैह्रा भारी गहना पोसाक लायका मानु इन्द्रका अपसरा जस्ता लेडीहरु हजार–बाह्र सय आई साहेवान् र लेडीहरु खीचो भै बस्याका छन्। पात्साही बाजा बज्न लाग्याको छ।

नेपालका श्री प्राइम मिनिष्टर साहेब उनका भाइ कर्णेल, काजी, सर्दार, कप्तान, लेप्टेन्हरु पनि गयाका थिया। बादसाहबाट श्री प्राइम मिनिष्टरलाई डाकिन् र केही मेवाहरु खान्छौ कि भनी सोधिन् र बादसाहका अगाडि हामीले खान हाम्रा रीतले बेमुनासीब हुन्छ भनी श्री मिनिष्टर साहेबले भन्दामा हाँसीकन कुर्सीमा बस भनिन् र कुर्सीमा बस्या। ताहाँ बरोबर नाच–तमाशा हुन लाग्याको थियो। सब लेडीहरु साहेबानहरु नाच्दथ्या। थोरा बेरमा आफै कुइन् साहेवानहरुसित बराबर नाच्न लागिन्। मैले नाच्याको नेपालको मिनिष्टर साहेबले राम्रा मान्या कि मानेनन् भनी आपसमा कुरा गर्दै नाच्दै, हाँस्दै साहेवान्हरु, लेडीहरु कोही नाच्दछन्, कोही हिडीरहन्छन्। कोही बसिरह्याका छन्। ताहाँ छोटा–बडा कोही नमान्न्या, बेप्रभापसित रहन्या। यस्तो तमाशा भयो।

एक दिन अप्सरा जस्ता परीको नाच हेर्न कुइनले मिनिष्टर साहेबलाई पठाइन् र पाउलाग्नुभयो। ताहाँ परीको नाच हुन लाग्याको थियो। ती परी कस्ता थिया भन्या तिनको रुपको, नाचको बयान गर्न सकिँदैन। इन्द्रका अप्सरा कामकन्दला, ऊर्वसीको नाच, गाउन, रुपका बयान गर्न सहस्र जिभ्रा भयाको शेषले पनि सक्दैनन् भनी कोही कथाहामा सुनिन्छ तस्तै तमाशा भयो। त्यही बीचमा कुइन्ले मिनिष्टर साहेबलाई यो नाच राम्रो लाग्यो कि भनी सोधीन् र बहुत राम्रो लाग्यो भनी मर्जी भयो। फेरि गीदको अर्थ बुझ्दछौ कि भन्दा गीदका अर्थ ता बुझ्दिन जस्तै बुलबुल बोल्दामा मानिसहरु राम्रो मानी सुन्दछन् तस्तै राम्रो सुनिन्छ भनी मर्जी हुँदा खुस भइन्। बहुत होसियार रह्याछन् भनी आपसमा भनिन्।

('जङ्गबहादुरको बेलाइत यात्रा' बाट, कमल दीक्षितद्वारा सम्पादित)

प्रकाशित २ पुस २०७३, शनिबार | 2016-12-17 18:38:39

प्रतिकृया दिनुहोस

  • मर्दीको मनमौजी

    बादल डाँडादेखि हाइ क्याम्पसम्मको बाटो मेरो लागि यात्राकै सबैभन्दा रोमाञ्चक बन्यो। मनै सिरिंग हुने भिरालोमा हिँड्दा लागिरहेको थियो, बाटोले...

  • चिनियाँ ग्रिन‍कार्ड देखाउँदै प्रधानमन्त्री लि खछियाङ

    नेपालीका लागि गाह्रो छ, चिनियाँ ग्रिनकार्ड

    झण्डै ३० वर्षदेखि तिब्बतमा हस्तकला व्यवसाय गर्दै आएका रत्नकुमार तुलाधर होउन् वा ६० वर्षदेखि बसोबास गर्दै आएका किन्चोक दर्जी होउन्, झण्डै ११८ जना...

  • साहित्यकार अभि सुवेदी

    ‘नारायणगोपालका रद्दी गीत सुनेर पनि म आनन्द लिन्छु’

    अभि सुवेदी त्रिविका सेवानिवृत्त प्राध्यापक, साहित्यकार, समालोचक तथा सङ्गीत–चिन्तक समेत हुन्। उनले नेपाली रङ्गक्षेत्र र सङ्गीतबारे पनि थुप्रै लेखहरु...

  • कवि कुन्ता शर्मा

    पोथी बास्नु हुँदैन

    मार्च २१ लाई संसारभरि विश्व कविता दिवसका रुपमा मनाउने गरिएको छ। विश्व कविता दिवसकै अवसरमा नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रमहरु गरियो। मार्च महिना महिला...

  • मायामा कुपोषण

    मेरो परम मित्र विरहीको पनि उही ताल। मायामा छक्का हान्न एक रन मात्र बाँकी छ। यसपालीको रनले त मायाको म्याच नै जित्छु भन्ने उसलाई लाइराछ। दुइवटा त...

  • तौल घटाउने तीन सजिलो तरिका

    तौल घटाउन नसकेर धेरै मानिस चिन्तित देखिन्छन्। स्वस्थ रहनका लागि उचित तौल मुख्य शर्त हो। तर धेरैलाई तौल घटाउन के गर्ने भन्ने थाहा हुँदैन। तौल घटाउने...

 

 

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • हङकङ–मकाउ पुलबाट खसेका एक नेपाली पौडेर निस्के, एक समुद्रमा बेपत्ता

    हङकङ–जुहाइ–मकाउ जोड्ने निर्माणाधिन पुलमा काम गर्ने क्रममा समुद्रमा खसेका एक नेपाली पौडेर निस्कन सफल भएका छन् भने अर्का एक जना समुद्रमै हराइरहेका...

  • अर्थ मन्त्रालय

    पुरानै संरचनाअनुसार धमाधम बजेट बनाउँदै मन्त्रालयहरु

    नयाँ संविधान अनुसार देश सङ्घीयतामा गएको र सोही अनुसार बजेट निर्माण गर्नुपर्ने भए पनि धेरै जसो मन्त्रालयले पुरानै संरचनामा बजेट बनाइरहेका छन्।...

  • रेल कुदाऊ तर निकुञ्ज जोगाऊ

    रेलमार्गको कारण राष्ट्रिय निकुञ्ज मानिसहरुको प्रवेश सहज हुने देखिन्छ, जसले गर्दा लोपोन्मुख प्रजातिको संरक्षणमा अझ चुनौती थपिनेछ। निर्माणको बेला...

  • नेपालको योजना चीन र भारतको आर्थिक पुल बन्नु होः प्रधानमन्त्री

    प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले चीनद्वारा अघि सारिएको ‘एक पेटी एक मार्ग’बाट नेपालले लाभ लिने चाहना राखेको बताएका छन्। साथै उनले चीन र...