बेस्वादको अमेरिकी निर्वाचनमा हिलारी–ट्रम्पको अन्तिम जोडबल



ट्रम्पले जिते अमेरिकाभित्र र बाहिर (बाँकी विश्व) दुबैका लागि ‘ट्रम्प–जोखिम’ त छ नै। ट्रम्प जोखिमको मतलब, सनक्क सन्किने जोखिम। विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली देशको शक्तिशाली मान्छे सनक्क सन्किँदा के हुन्छ? हो, त्यही जोखिम।

झण्डै एक बर्ष लामो चुनावी बहस, आरोप–प्रत्यारोप र अनुमानका श्रृंखला अन्त्यको घडी अब धेरै लामो छैन। चुनाबी बहसमा कहिले पट्यारलाग्दा, कहिले लज्जास्पद, कहिले छुद्र र कतिपय अवस्थामा स्वाभाविक तानावानाको पटाक्षेपमा आगामी मंगलबार हुने राष्ट्रपतीको निर्वाचनसँगै पूर्णविराम लाग्नेछ।

यसको अन्त्य पनि यसरी हुनेछ कि, परिणाम जे आए पनि त्यसले अमेरिकाको राजनैतिक इतिहासमा नयाँ एउटा आकार कोर्नेछ। डेमोक्रयाटकी उम्मेद्वार हिलारी क्लिन्टनले जिते उनी अमेरिकाको पहिलो महिला राष्ट्रपती हुने छिन्। रिपब्लीकनका डोनाल्ड ट्रम्पले जिते, स्वभावमा र नीतिमा अली बढी नै अनुदार एक धनाढ्य व्यापारीले संस्थापनलाई किनारा लगाउने छन्।

व्यालेट नजिकिदै गर्दा दुबै उमेदरवारहरुले परिणाम आफ्ना पक्षमा पार्न अन्तिम बल लगाइरहेका छन्। खासगरी अन्तिम समयमा महत्वपूर्ण र निर्णायक मानिने फलोरिडा, पेन्सलभेनीया जस्ता ५–६ वटा राज्यलाई केन्द्रमा राखेर उनीहरुले आफ्नो जोडबल लगाइरहेका देखिन्छन्।

पछिल्ला दिनहरुमा गरिएका मत सर्भेक्षणहरुले श्पर्धा अझ ‘टफ’ बन्दै गैरहेको संकेत गरेका छन्। केही साता अघिसम्मका मत सर्भेक्षणहरुमा झण्डै दश प्रतिशतले अगाडी रहेकी हिलारी क्लिन्टनले पुरानो अन्तर गुमाउदै गइरहेकी छिन्। खासगरी, गोप्य सुचनाहरुले भरिएका इमेलहरुको प्रयोगका सम्बन्धमा एफबिआइले फेरि छानवीन शुरु गरेपछि र राष्ट्रपती बाराक ओबामाले ल्याएको स्वास्थ्य बिमा नीति ‘ओबामा केयर’ को प्रिमियम हवात्तै बढेपछि आफुलाइ अग्रस्थानमा राख्न हिलारी क्लिन्टनलाइ निकै मुस्किल परिरहेको छ।

डोनाल्ड ट्रम्पले महिलामाथि गरेका टिप्पणीहरु सार्वजनीक भएपछि र केही महिलाहरुले यौन दुर्ब्यवहार गरेको आरोप समेत लगाएपछि सर्भेक्षणहरुमा उनको अवस्था दुई साताअघि निकै खस्किएको थियो। त्यो बेलाका मत सर्भेक्षणहरुमा बाहिरिएपछि हिलारीलाई विजयको टीका मात्र लगाउन बाँकी रहेको टिप्पणी आउन थालेको थियो। तर चुनाव हो, मुद्दा र माहौलको अर्थ हुन्छ नै। त्यसैले विस्तारै ट्रम्पले हिरालीसँगको अन्तर न्युन गर्दा अमेरिकी डेमोक्र्याटहरु झस्कन पुगेका छन्।

अहिले जम्मा तीन–चार अंकको अन्तरमा हिलारी अगाडी छिन् भने निर्णायक मानिने फलोरिडा जस्ता राज्यहरुमा त दुबै बराबरीको अवस्थामा छन्।

धेरैजसो मतदाताहरुमा अझै एकखालको दुविधा छ। मतदाताहरु यसपटकको निर्वाचनमा आफूहरुका लागि चित्तबुझदो ‘च्वाइस’ नभएको ठानिरहेका छन्। कतिपय मतदाताहरुका बिचारमा “एकातीर बेला बेलामा, बोली र बिचारमाथिको नियन्त्रण गुमाउने एकजना धनाढय व्यापारी छन्, जोसँग राजनीतिमा चाहिने सन्तुतित व्यबहार र नीति छैन। र, अर्कोति बितेका तीस बर्षमा कहिले ‘फष्ट लेडी’का रुपमा , कहिले सिनेटर र कहिले बिदेशमन्त्रीका रुपमा परिक्षा दिइसकेकी ‘टेष्टेड’ हिलारी क्लिन्टन छिन्, जसबाट नयाँ ठुलै परिवर्तनको आशा छैन।”

अमेरिका र मेक्सिकोको बोर्डरमा पर्खाल लगाउने, अमेरिकामा गैरकानुनी रुपमा बसिरहेका एक करोड दशलाख भन्दा बढीलाइ फिर्ता पठाउने , मुस्लिमहरुलाइ अमेरिकामा प्रवेशमा केही समय रोक लगाउने र अमेरिकीहरुको हातबाट गुमेका रोजगारलाई फिर्ता ल्याउने नाराका भरमा डोनाल्ड ट्रम्प यहाँसम्म आइपुगेका हुन्। जुन नारा अमेरिकी मध्यम र उच्च वर्गिय गोराजातीको सोचसँग धेरै हदसम्म मेल खान्छ।

‘अमेरिका फस्ट’ र ‘मेक अमेरिका ग्रेट एगेन’ जस्ता ट्रम्पका नारापनि उनै मध्यम र उच्च वर्गिय गोराजातीहरुका लागि बढी कर्णप्रीय देखिएका छन्। तल्लो तह, काला जाती र अप्रावासीहरुको छनौटमा ट्रम्प हत्तपत्ति पर्दैनन्। यसैपनि रिपब्लिकनले कालाजातीहरुबाट दश प्रतिशत पनि मत पाउन सधैं मुश्किल देखिएकै हो।

अमेरिकामा ठुलो समस्या बनिरहेको बन्दुकमाथि केही नियन्त्रण, कलेजसम्म निशुल्क शिक्षा, आप्रवासीहरुप्रति उदार सोच र कामदारहरुको पारिश्रमिकमा बृद्धी जस्ता नाराका कारण हिलारी क्लिन्टनले युवा, तल्लो तहका नागरिक र अप्रवासीहरुको मन जितिरहेकी छिन्। यद्यपी अझै मतदाताको ठूलो संख्या मौन र दुविधामा देखिन्छ।

५ सय ३८ संख्या रहेको इलोक्ट्रोल कलेजमा जसले २ सय ७० पुर्याउँछ, गणित र इतिहास उसैको पक्षमा हुन्छ। एउटा कुरा के निश्चित छ भने, यसपटक जसले जितेपनि त्यो निकै कम अन्तरको जित हुनेछ। मतदानकै बेला निर्णय गर्ने निर्णायक मतदाताहरुले साँच्ची नै डोनाल्ड ट्रम्पलाइ जिताउनु अलिक बढी नै जोखिम मोल्नु हो भन्ने ठाने भने हिलारीले जित्नेछिन्। थोरै भएपनि स्थिति त्यतैतिर मोडिएको छ। एकपटक जोखीम पनि लिएर हेरौं भन्ने बढी मतदाताहरुलार्इ लागेमा ट्रम्पले जित्नेछन्।

ट्रम्पले जिते अमेरिकाभित्र र बाहिर (बाँकी विश्व) दुबैका लागि ‘ट्रम्प–जोखिम’ त छ नै। ट्रम्प जोखिमको मतलब, सनक्क सन्किने जोखिम। विश्वको सबैभन्दा शक्तिशाली देशको शक्तिशाली मान्छे सनक्क सन्किँदा के हुन्छ? हो, त्यही जोखिम।

ट्रम्पले त आफुले नजिते परिणाम सहजै नस्विकार्ने बताएर निर्वाचन प्रक्रियाभित्रै पनि अर्को जोखिमको बाटो देखाएका छन्। चुनावमा धाँधली हुन सक्ने भन्दै ट्रम्पले खासगरी कालाजातीहरुको बढी बसोबास रहेका सिकागो, सेन्ट लुइस जस्ता ठाउँहरुमा बिशेष निगरानी राख्न आफना कार्यकर्तालाई निर्देशन समेत दिएका छन्। यसले एकखालको झडपको स्थितितर्फ संकेत गरेको कतिपय बिश्लेषकहरुको बुझाइ छ।

चुनाबी बहसका क्रममा सार्वजनिक भएका दुबै उमेदवारका बिवादास्पद छवीहरुले मतदातालाई यसपटकको राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा त्यति धेरै उत्साहित भने बनाएको छैन। मिडियाका लागि दुवै उमेदवार ‘मसलेदार’ बने पनि मतदाताका लागि भने वेस्वादको बाध्यताजस्तो।

 

प्रकाशित २० कार्तिक २०७३, शनिबार | 2016-11-05 13:06:36
author photo

सन्जय घिमिरे अमेरिकाको सानफ्रान्सिस्कोस्थित पत्रकार हुन्

@Sanjaya25110142


प्रतिकृया दिनुहोस

  • संसदमा नेताहरु केपी ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड

    देशै एक हुने बेला पार्टीहरूभित्रै किन गुटैगुट?

    आउँदो माघसम्म तीनवटै निर्वाचन सम्पन्न गरेर नयाँ संविधान कार्यान्वयन गर्नुपर्ने बाध्यात्मक परिस्थितिमा छ देश। संविधान संशोधनलाई प्राथमिकता दिने...

  • वैकल्पिक राजनीति भावना हो र?

    युवालाई सक्षम बनाएर राजनीतिमा स्थान दिनुपर्छ हतार गरेर होईन। रन्जुको हकमा योग्यता र उत्कृष्टता अझै जरुरी छ। सामाजिक मिडियामा उनको उमेदवारीको...

  • नेपाल-भारत सम्बन्ध सुधार्न पुल कि पर्खाल?

    व्यापकताका लागि पुल हालिन्छ, खुम्चिनका लागि पर्खाल लगाइन्छ। अवैध मानिसको प्रवेशले बोझ बढ्न थालेपछि मेक्सिको सीमामा पर्खाल लगाउने अमेरिकी राष्ट्रपति...

  • -

    बच्चाको स्कुल फेर्नुअघि सोच्ने कि!

    विद्यालय फेर्ने निर्णय आफ्नो हो कि बच्चाको आवश्यकता हो सो बारेमा परिवारमा खुला छलफल हुन जरुरी छ। अभिभावकले पहिले पढ्दै गरेको विद्यालयमा बच्चालाई...

  • नयाँ शक्ति नेपालकी नेतृ तथा पूर्वमन्त्री हिसिला यमि

    हो, हिसिला भ्रष्टाचारी नै हुन्!

    केही दिन अगाडि हिसिला यमिले सडकमा लगाएको नारालाई लिएर सामाजिक सन्जालमा ‘राष्ट्रवाद’को पहिरै चलेको छ। फेसबुक–ट्वीटरमा देश बचाउन मानिसहरू लामबद्ध...

  • रेल कुदाऊ तर निकुञ्ज जोगाऊ

    रेलमार्गको कारण राष्ट्रिय निकुञ्ज मानिसहरुको प्रवेश सहज हुने देखिन्छ, जसले गर्दा लोपोन्मुख प्रजातिको संरक्षणमा अझ चुनौती थपिनेछ। निर्माणको बेला...

 

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • महानगरमा महिला मेयर उम्मेदवारद्वय भरतपुरमा रेणु दाहाल र काठमाडौंमा रञ्जु दर्शना

    को बन्ला त महानगरमा ‘म्याडम मेयर’?

    स्थानीय तहको निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा महिला प्रतिनिधित्व सार्वजनिक चर्चाको विषय हुन थालेको छ। गाउँ वा नगरका प्रमुख वा उपप्रमुखमध्ये एक जना महिला...

  • धनी बन्नु छ? पहिले सडक बनाऊ

    सुधार र खुलापनपछि चीनले ठूलाठूला उपलब्धि हासिल गरेको छ। धेरै नेपाली साथीहरु त्यो उपलब्धिको रहस्य के हो भनेर सोधिरहन्छन्। चीनको यत्रो उपलब्धिको दुई...

  • कास्कीका कांग्रेस कार्यकर्ता निराश हुनुका यस्ता कारण

    स्थानीय तहको निर्वाचनमा आकांक्षीहरु धेरै भएपछि नेपाली काँग्रेस कास्कीलाई उम्मेद्वार सिफारिस गर्न हम्मेहम्मे भएको छ। कांग्रेसका कार्यकर्तालाई भने...

  • संविधान संशोधन विधेयकमा संशोधनको प्रस्ताव दर्ता गराउँदै प्रमुख सचेतक श्रेष्ठ व्यवस्थापिका संसद सचिवालय सिंहदरबारमा शनिबार राति

    मध्यरातमा संविधान संसोधनको संयुक्त प्रस्ताव दर्ता

    व्यवस्थापिका–संसद्मा सरकारले गरेको संविधान संशोधन प्रस्तावमाथि सत्तारुढ दल र मधेसी मोर्चाकातर्फबाट संयुक्त संशोधन प्रस्ताव दर्ता भएको छ।