कि हुनेले डुल्छ दिल्ली, कि नहुनेले



उनले डायलग मारे ‘जिना हे तो पिछे हट्, मर्ना हे तो आगे!’ अनि? ‘त्यो गुन्डा पछिपछि हट्यो रे। गोर्खालीको छोरा पो त बहिनी।’ उनका आँखा बिजुली जस्ता भए। त्यसपछि? ‘साला सब डराए। गुन्डा उचाल्ने चौकीका पुलिस पनि थरररर।’

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

फेरि अलिकति ‘मायुस’ भए उनी। बाजुरा मानाकोट गाविसका धनबहादुर बुढा। मैले भेट्दा बयालिस वर्षका थिए।

गास हाल्दै गरेको रोटी रोकेर भने– ¬‘बहिनी! कि हुनेले डुल्छ दिल्ली कि नहुनेले भएको पैसा उडाउन डुल्छ। नहुने पैसाको खोजीमा डुल्छ।’

खालि हात खालि खुट्टा बिस वर्ष अगि उनी दिल्ली हानीएको कुरा त अब खै के गर्नु!

गाँउमा टेप घन्काउँदै आउने लाहुरेहरुको जुल्फीको सानमा लरक्क लर्किएको उनको बैंसालु सपना।

छरिएर पोखिएछ दिल्लीका गल्ली गल्लीमा।

चौकीदार बस्दा निकै भेटेरे सास्ती र कहर।

पुलिस र गुन्डाले घरिघरि लुट्न खोजेछन्। नेपालीको छोरो नभएनी हातैमा खुकुरी भगाएछन्।

तर एकदिन त कुटिछाटेछन् धनबहादुरलाई।

रगताम्य भएका उनलाई भारतीय बहिनीले मलम लगाउँदै भनिछन्।

‘दाइ पिर नगर तिम्रो म छु। गरिबको देश हुँदैन। सम्झेर दुःखी नबन। म पनि आफ्नै देशमा देश खोजिरहेकी केटी हुँ।’

अनि पो त उनलाई कोही छ नि मेरो भन्ने लागेको। अर्को दिन फेरि गुन्डा कुट्न आउँदा डायलग मारेका। सबका सातो टिपेर अनि भारु ढाडमा बोकेर उनी पनि टेप ढल्काउँदै फर्के गाँउ।

यति भनेर उनले हातको रोटी मुखमा हाले।

काठमान्डौ जानु भा’छ?

मैले सोधी नसक्दै भने– ‘पुग्याको नाई।’

तर भारतमा उनलाई घर कहाँ हो भनेर कसैले सोध्दा काठमान्डौ भनेका रे। हाँस्दै सम्झिए– ‘क्यान पताउँथ्यो नानी झन हकार्‍यो। खल्लि परेछ। काठमान्डौको गल्ली गल्ली डुलेको। मैले दिल्ली डुलेजस्तै। मैले क्या जानु काठमान्डौका मान्छे अलग्गै हुँदा भनेर।’

गुण्डाको आक्रमणले बनाएको घाउ देखाउँदै

अनि फर्केनन् उनी दिल्ली फेरि कहिल्यै। गाउँमै बनाउने स्कुल र अस्पताल। काठमान्डौजस्तै बनाउने सकेसम्म। देख्न नपाए नि फोटोमा हेरेर।

यसरी पैसा बटुल्न आज पनि पश्चिम पहाड र तराई मूलका नेपाली दिनकै जान्छन् दिल्ली। जान्छन् कसरी, आउँछन् कसरी। भित्रन्छ कति पैसा? फुर्सद कम छ दुई देशका नीति निर्माताहरुलाई यो सबै खोज्न।

प्रधानमन्त्रीको यो पटकको भ्रमणमा पनि भारतमा रहेका नेपाली श्रमिकको एजेन्डा परेको छ। योजना आयोगका पूर्व सदस्य गणेश गुरुङका अनुसार।

उनी भन्दै थिए, ‘सबैभन्दा संवेदनशील कुरा त यही हो। तर हेरौं प्रमको टोली यो विषयमा कति सक्षम होला बोल्न।’

भारतमा जानेहरुले पठाउने पैसा मनी ट्रान्सफरबाट आउन थालेको छ। छ महिनाअघि मैले दार्चुला पुग्दा आइएमईको सेवा सञ्चालनमा रहेको देखेकी थिएँ। लेखिएको थियो, ‘अब भारतबाट पनि।’

तर पचास हजारभन्दा बढी रकम पठाउन नपाउने गरी तोकिएको यसको सीमाले नेपाली कामदारलाई परेको अप्ठेरो भ्रमणको विषय बन्ला भन्नेमा गुरुङ आशावादी थिए।

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

प्रकाशित २७ भदौ २०७३, सोमबार | 2016-09-12 09:33:24

प्रतिकृया दिनुहोस

  • कवि केशव सिलवाल

    सहरमा एक पुँजीवादः काँठमा एक रामचन्द्रे

    मिश्र सरको पुँजीवादबाट पीडित साक्ष्य हो रामचन्द्रे। उसलाई सिंहदरबारको कुनामा थन्किएको राज्यले नजर लगाउँदैन। उसको आहत कसैलाई सुन्ने फुर्सद छैन।...

  • विनोदविकास सिंखडा

    मेरो समयको एसएलसी र आजको एसइई

    एकाबिहानै फेसबुक खोलेर हेर्दा थाहा पाएँ, यो सालको एसएलसी सुरु भइसकेछ। आजभोलि त एसएलसीलाई ‘एसइइ’ पो भन्दा रहेछन्। सबै भन्छन्– यो परीक्षा जीवनको...

  • रवीन्द्र मिश्र

    रवीन्द्र मिश्रको समूहमा व्यक्ति प्रधानताको लक्षण

    राजनीति गर्छु भन्नेहरूले ति एजेण्डाका बारेमा स्पष्ट दृष्टिकोण सार्वजनिक नगरी सुख छैन। अहिले भएका वा भविष्यमा बन्ने सबै राजनीतिक दलले आफ्नो...

  • खस्कँदो छ उद्योग वाणिज्य महासंघको साख

    विस्तारै हटिरहेको लोडसेडिङ, उद्योगी र मजदुरबीचको सुमधुर सम्बन्ध र विदेशी लगानी बढिरहेको अवस्थामा अबको नेतृत्वले मुलुकमा लगानीको वातावरण रहेको...

  • समलिङ्गी जोडी रजनी र शर्मिला

    यस्ता छन् एक लेस्वियन जोडीका दुःखसुख

    नेपाली तेस्रो लिङ्गी अञ्जली तामाङको चर्चा काठमाडौँदेखि न्युयोर्कका पत्रपत्रिकासम्म पुग्दा मलाई पनि केही समयअगाडि बिबिसी साझा सवालमा आएका तेस्रो...

  • रङको राजनीति

    स्वदेशी बर्दीधारीले सप्तरीमा र विदेशी बर्दीधारीले कञ्चनपुरमा होली आउनु केही दिनअघि नै खूनको होली खेलिदिएर तराई–मधेशको यो सालको होली फिका, निरव,...

 

 

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • पुण्यमति खोलामाथि परम्परागत झोलुङ्गे पुल र आधुनिक पुल

    पनौती फोटो यात्रा

    प्रदर्शनीमा राखिएका फोटोहरुले पनौतीको भूगोल, परिवेश, प्राकृतिक सम्पदा, वास्तुकला, मठ मन्दिर, गल्ली र मान्छेका फोटा मार्फत पनौतीको दैनिकी, वातावरण र...

  • सरकारलाई निर्देशन: पुनर्निर्माणमा अपुग ५८८ अर्ब तत्काल जुटाऊ

    ९ हजारको ज्यान लिनेगरी शक्तिशाली भूकम्प गएको दुई वर्ष पुग्न लाग्दा समेत पीडितले राज्य भएको अनुभूति गर्न नसकेकाले तत्काल प्रभावकारी कदम चाल्न...

  • आशा जगाउने सरगम

    यो घरमा विभिन्न कारणले अभिभावक गुमाएका र पारिवारिक रुपमा बिचल्लीमा परेका बालिकाहरुलाई घरेलु वातावरणमा हुर्काइएको छ। पारिवारिक वातावरणसँगै सङ्गीतमा...

  • प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसँग भेट्दै अमेरिकी सेनाका एसिया प्यासिफिक कमान्डर ह्यारी, साथमा नेपालका लागि अमेरिकी राजदूत तेप्लिज

    नेपालमा अमेरिकाको बढ्दो सामरिक चासो

    संयुक्त राज्य अमेरिकाको दैनिक चासो यतिखेर अरब र युरोपतिरै छ। दक्षिण एसिया उसको पहिलो प्राथमिकतामा छैन, त्यसमा पनि नेपाल झन् चासोबाहिर भएको मानिन्छ।...