कि हुनेले डुल्छ दिल्ली, कि नहुनेले



उनले डायलग मारे ‘जिना हे तो पिछे हट्, मर्ना हे तो आगे!’ अनि? ‘त्यो गुन्डा पछिपछि हट्यो रे। गोर्खालीको छोरा पो त बहिनी।’ उनका आँखा बिजुली जस्ता भए। त्यसपछि? ‘साला सब डराए। गुन्डा उचाल्ने चौकीका पुलिस पनि थरररर।’

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

फेरि अलिकति ‘मायुस’ भए उनी। बाजुरा मानाकोट गाविसका धनबहादुर बुढा। मैले भेट्दा बयालिस वर्षका थिए।

गास हाल्दै गरेको रोटी रोकेर भने– ¬‘बहिनी! कि हुनेले डुल्छ दिल्ली कि नहुनेले भएको पैसा उडाउन डुल्छ। नहुने पैसाको खोजीमा डुल्छ।’

खालि हात खालि खुट्टा बिस वर्ष अगि उनी दिल्ली हानीएको कुरा त अब खै के गर्नु!

गाँउमा टेप घन्काउँदै आउने लाहुरेहरुको जुल्फीको सानमा लरक्क लर्किएको उनको बैंसालु सपना।

छरिएर पोखिएछ दिल्लीका गल्ली गल्लीमा।

चौकीदार बस्दा निकै भेटेरे सास्ती र कहर।

पुलिस र गुन्डाले घरिघरि लुट्न खोजेछन्। नेपालीको छोरो नभएनी हातैमा खुकुरी भगाएछन्।

तर एकदिन त कुटिछाटेछन् धनबहादुरलाई।

रगताम्य भएका उनलाई भारतीय बहिनीले मलम लगाउँदै भनिछन्।

‘दाइ पिर नगर तिम्रो म छु। गरिबको देश हुँदैन। सम्झेर दुःखी नबन। म पनि आफ्नै देशमा देश खोजिरहेकी केटी हुँ।’

अनि पो त उनलाई कोही छ नि मेरो भन्ने लागेको। अर्को दिन फेरि गुन्डा कुट्न आउँदा डायलग मारेका। सबका सातो टिपेर अनि भारु ढाडमा बोकेर उनी पनि टेप ढल्काउँदै फर्के गाँउ।

यति भनेर उनले हातको रोटी मुखमा हाले।

काठमान्डौ जानु भा’छ?

मैले सोधी नसक्दै भने– ‘पुग्याको नाई।’

तर भारतमा उनलाई घर कहाँ हो भनेर कसैले सोध्दा काठमान्डौ भनेका रे। हाँस्दै सम्झिए– ‘क्यान पताउँथ्यो नानी झन हकार्‍यो। खल्लि परेछ। काठमान्डौको गल्ली गल्ली डुलेको। मैले दिल्ली डुलेजस्तै। मैले क्या जानु काठमान्डौका मान्छे अलग्गै हुँदा भनेर।’

गुण्डाको आक्रमणले बनाएको घाउ देखाउँदै

अनि फर्केनन् उनी दिल्ली फेरि कहिल्यै। गाउँमै बनाउने स्कुल र अस्पताल। काठमान्डौजस्तै बनाउने सकेसम्म। देख्न नपाए नि फोटोमा हेरेर।

यसरी पैसा बटुल्न आज पनि पश्चिम पहाड र तराई मूलका नेपाली दिनकै जान्छन् दिल्ली। जान्छन् कसरी, आउँछन् कसरी। भित्रन्छ कति पैसा? फुर्सद कम छ दुई देशका नीति निर्माताहरुलाई यो सबै खोज्न।

प्रधानमन्त्रीको यो पटकको भ्रमणमा पनि भारतमा रहेका नेपाली श्रमिकको एजेन्डा परेको छ। योजना आयोगका पूर्व सदस्य गणेश गुरुङका अनुसार।

उनी भन्दै थिए, ‘सबैभन्दा संवेदनशील कुरा त यही हो। तर हेरौं प्रमको टोली यो विषयमा कति सक्षम होला बोल्न।’

भारतमा जानेहरुले पठाउने पैसा मनी ट्रान्सफरबाट आउन थालेको छ। छ महिनाअघि मैले दार्चुला पुग्दा आइएमईको सेवा सञ्चालनमा रहेको देखेकी थिएँ। लेखिएको थियो, ‘अब भारतबाट पनि।’

तर पचास हजारभन्दा बढी रकम पठाउन नपाउने गरी तोकिएको यसको सीमाले नेपाली कामदारलाई परेको अप्ठेरो भ्रमणको विषय बन्ला भन्नेमा गुरुङ आशावादी थिए।

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

प्रकाशित २७ भदौ २०७३, सोमबार | 2016-09-12 09:33:24

प्रतिकृया दिनुहोस

  • जीवनमा रिलका पात्र

    एक पात्र जो टन्टलापुर घाममा आफू र आफ्ना बालखाका लागि खोला किनारमा गिटी कुट्दै छ। उसको त्यो कथालाई हामी वास्तविक जीवनमा सुन्न त्यति महत्व दिँदैनौ...

  • घरबार एकातिर, माया अर्कैतिर!

    कीर्तिपुरमा पढ्न आउँदा म विवाहित र एक बच्चाकी आमासमेत बनिसकेकी थिएँ। मेरा साथीहरू २६ कटेका छन् सबै। खासै कोही प्रेमको कुरा गर्दैनन्। २५ वर्ष पुग्दा...

  • मज्जाले प्रेम गर तर वियोगमा रुँदै नहिँड

    प्रेम गर्यो त गर्यो सकियो। मैले त प्रेम गर्न सकें त्यो नै मेरो सफलता हो। एउटा सफल प्रेम मैले बाँचें । बस्, प्रेमको सफलताको मापदण्ड प्रेम नै हो।...

  • पहिलो कला साहित्य उत्सवको एक दृश्य

    युवा–विद्यार्थी केन्द्रित साहित्योत्सव

    काँकरभिट्टामा यही फागुन १२ गतेदेखि आयोजना हुन लागेको तीन दिने कला साहित्य उत्सव विद्यालयका शिक्षक र विद्यार्थीहरूका उपयोगी हुनेछ। साधारणतया...

  • ध्वनि प्रदुषणको चपेटामा बिचरा बिरामी!

    केही महिनाअघिसम्म स्वास्थ्यमन्त्री गगन थापाकै निर्वाचन क्षेत्रमा पर्ने धुम्बाराही चोकैको एउटा भवनमा ‘अनमोल अस्पताल’ सञ्चालनमा थियो। सोही भवनको आधा...

  • कर्णाली-भेरी खोला, फेरि भेट होला-नहोला

    ‘हाम्रा बज्या भेडा पाल्दा खन्, हामी पनि भेडो पाल्न्या हुम्।’ यति भनिसकेर फुच्चेले एकपटक सुँक्क गर्यो, नाकको भेडोको लम्बाई घट्यो। मैले क्यामेरा...

 

 

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • बारपाकमा उद्यान बन्न लागेको बस्ती

    बारपाकको दलित बस्तीमा भूकम्प स्मृति उद्यान

    ‘गोरखा भूकम्प’को केन्द्र गोरखाको बारपाक वडा नं. ५ स्थित बस्तीलाई भूकम्प स्मृति उद्यानमा रुपान्तरण गर्ने तयारी अघि बढेको छ। ४० घरधुरी झुरुप्प परेको...

  • उद्योग दर्तामा एकद्वार नीति अपनाउँदै सरकार

    नयाँ उद्योग खोल्न उद्योग विभाग, कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालयलगायतका ठाउँमा उद्योगी आफै डकुमेन्ट लिएर पुग्नुपर्ने बाध्यतालाई हटाउँदै एकद्वार नीति...

  • ओस्कार राजनीतिः सिनेकर्मीको निशानामा ट्रम्प

    ओस्कार धेरै पटक राजनीतिक कारणले विवादित बन्ने गरेको इतिहास छ। कहिले जातीय भेदभाव त कहिले लैंगिक विभेदको आरोप ओस्कारले खेप्दै आएको छ। ओस्कारको...

  • सुवास नेम्वाङ

    ‘संशोधन विधेयक न पास हुन्छ, न फेल’

    मधेशलाई पहाडबाट छुट्याउनेबित्तिकै स्रोतका आधारमा कमजोर प्रदेश बन्न जान्छ। त्यसैले यो मधेश र मधेशी जनताको हित विपरीत छ भन्ने हाम्रो अडान हो। एमाले...