कि हुनेले डुल्छ दिल्ली, कि नहुनेले



उनले डायलग मारे ‘जिना हे तो पिछे हट्, मर्ना हे तो आगे!’ अनि? ‘त्यो गुन्डा पछिपछि हट्यो रे। गोर्खालीको छोरा पो त बहिनी।’ उनका आँखा बिजुली जस्ता भए। त्यसपछि? ‘साला सब डराए। गुन्डा उचाल्ने चौकीका पुलिस पनि थरररर।’

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

फेरि अलिकति ‘मायुस’ भए उनी। बाजुरा मानाकोट गाविसका धनबहादुर बुढा। मैले भेट्दा बयालिस वर्षका थिए।

गास हाल्दै गरेको रोटी रोकेर भने– ¬‘बहिनी! कि हुनेले डुल्छ दिल्ली कि नहुनेले भएको पैसा उडाउन डुल्छ। नहुने पैसाको खोजीमा डुल्छ।’

खालि हात खालि खुट्टा बिस वर्ष अगि उनी दिल्ली हानीएको कुरा त अब खै के गर्नु!

गाँउमा टेप घन्काउँदै आउने लाहुरेहरुको जुल्फीको सानमा लरक्क लर्किएको उनको बैंसालु सपना।

छरिएर पोखिएछ दिल्लीका गल्ली गल्लीमा।

चौकीदार बस्दा निकै भेटेरे सास्ती र कहर।

पुलिस र गुन्डाले घरिघरि लुट्न खोजेछन्। नेपालीको छोरो नभएनी हातैमा खुकुरी भगाएछन्।

तर एकदिन त कुटिछाटेछन् धनबहादुरलाई।

रगताम्य भएका उनलाई भारतीय बहिनीले मलम लगाउँदै भनिछन्।

‘दाइ पिर नगर तिम्रो म छु। गरिबको देश हुँदैन। सम्झेर दुःखी नबन। म पनि आफ्नै देशमा देश खोजिरहेकी केटी हुँ।’

अनि पो त उनलाई कोही छ नि मेरो भन्ने लागेको। अर्को दिन फेरि गुन्डा कुट्न आउँदा डायलग मारेका। सबका सातो टिपेर अनि भारु ढाडमा बोकेर उनी पनि टेप ढल्काउँदै फर्के गाँउ।

यति भनेर उनले हातको रोटी मुखमा हाले।

काठमान्डौ जानु भा’छ?

मैले सोधी नसक्दै भने– ‘पुग्याको नाई।’

तर भारतमा उनलाई घर कहाँ हो भनेर कसैले सोध्दा काठमान्डौ भनेका रे। हाँस्दै सम्झिए– ‘क्यान पताउँथ्यो नानी झन हकार्‍यो। खल्लि परेछ। काठमान्डौको गल्ली गल्ली डुलेको। मैले दिल्ली डुलेजस्तै। मैले क्या जानु काठमान्डौका मान्छे अलग्गै हुँदा भनेर।’

गुण्डाको आक्रमणले बनाएको घाउ देखाउँदै

अनि फर्केनन् उनी दिल्ली फेरि कहिल्यै। गाउँमै बनाउने स्कुल र अस्पताल। काठमान्डौजस्तै बनाउने सकेसम्म। देख्न नपाए नि फोटोमा हेरेर।

यसरी पैसा बटुल्न आज पनि पश्चिम पहाड र तराई मूलका नेपाली दिनकै जान्छन् दिल्ली। जान्छन् कसरी, आउँछन् कसरी। भित्रन्छ कति पैसा? फुर्सद कम छ दुई देशका नीति निर्माताहरुलाई यो सबै खोज्न।

प्रधानमन्त्रीको यो पटकको भ्रमणमा पनि भारतमा रहेका नेपाली श्रमिकको एजेन्डा परेको छ। योजना आयोगका पूर्व सदस्य गणेश गुरुङका अनुसार।

उनी भन्दै थिए, ‘सबैभन्दा संवेदनशील कुरा त यही हो। तर हेरौं प्रमको टोली यो विषयमा कति सक्षम होला बोल्न।’

भारतमा जानेहरुले पठाउने पैसा मनी ट्रान्सफरबाट आउन थालेको छ। छ महिनाअघि मैले दार्चुला पुग्दा आइएमईको सेवा सञ्चालनमा रहेको देखेकी थिएँ। लेखिएको थियो, ‘अब भारतबाट पनि।’

तर पचास हजारभन्दा बढी रकम पठाउन नपाउने गरी तोकिएको यसको सीमाले नेपाली कामदारलाई परेको अप्ठेरो भ्रमणको विषय बन्ला भन्नेमा गुरुङ आशावादी थिए।

चुपचाप भारतका कुनाकुनामा बगेका पसिना र आँसुको कुरा कति हुन्छ। अपमान र पीडा सहँदै नाकाहरुबाट भित्रिएको रेमिट्यान्सको हिसाब कँहा हुन्छ। दुई देशका भ्रमणमा खोज्नै पर्छ अब त।

प्रकाशित २७ भदौ २०७३, सोमबार | 2016-09-12 09:33:24

प्रतिकृया दिनुहोस

  • लोकमान बहिर्गमनको हर्षबढाइँपछि ...

    जुन देशमा नायक नै छैनन्, त्यो देशमा कोही कसरी महानायक कहलाउँछ? म न, विपी कोइरालालाई ‘महामानव’ भनेको बुझ्छु, न राजेश हमाललाई ‘महानायक’। रेखा थापालाई...

  • 'पिताजी सामाजिक न्यायका जुझारु अभियन्ता हुनुहुन्थ्यो'

    बुवा पहिले कुक र सेफको रुपमा काम गर्नुहुन्थ्यो। तत्कालिन रोयल होटेलबाट वेटरको हैसियतमा काम सुरु गर्दै उहाँले कुकको रुपमा होटेल शङ्कर, होटेल ग्रीन,...

  • ओ मेरो रिक्सावाला दाइ!

    पारिलो घाममा अशोकले सुनाए घामजस्तै उज्याला सपना ‘नाला पुरिएको, ठाँउठाँउमा डस्टबिन राखिएको। रुख बिरुवा रोपेको, फूलहरू फुलेको। के भनुँ अरु। जो आँउछ...

  • अन्तरजातीय बिहेको दुखद् बकपत्र

    मेरो बाल्यकालमा दलित हुनुको विभेद अनुभव भएन। दौंतरीहरुले मलाई दलित भनेर कहिल्यै विभेद गरेनन्। डुल्दा, खेल्दा, खाँदा जुनैबेला पनि समान रुपमा...

  • पुस्तक हराएको सूचना

    म लत्याकलुतुक गलें। हराएको पुस्तक सकुशल उद्वार गर्नेे झिनो आशा पनि बाँकी रहेन। अब, एउटै विकल्प रह्यो, नयाँ पुस्तक किन्ने। यसबाट सहज रुपमा पुस्तकको...

  • माया त छैन, न्यानो त देऊ

    टिनले छाएका टिनकै टहरा अगाडि पुसको चिसोले थला परेका बूढाबूढीका खाक्कखुक्क ‘ताल नमिलेको ढिमे बाजा’जस्तो सुनिन्थ्यो। तैपनि ती भूकम्पपीडित जेष्ठ...

विचार

सुखद शुक्रबार

ब्लग

प्रविधि

रोचक

NepalKhabar Tweets

विशेष

  • सिंहदरबार रेट्रोफिटिङ गर्न टेण्डर निकाल्ने तयारी

    भूकम्पले क्षतिग्रस्त बनाएको सिंहदरबार रेट्रोफिटिङ (सबलीकरण) गरिने भएसँगै पुनर्निर्माणले गति लिने भएको छ। सिंहदरबार पुनर्निर्माण सचिवालयले भवनलाई...

  • पश्चिम सेतीले जगाएको आशा

    पश्चिमसेती जलविद्युत आयोजना अघि बढाउन वैधानिक रुपमा बाटो खुलेको छ। नेपाल विद्युत प्राधिकरण सञ्चालक समितिले बुधबार स्वीकृति दिएपछि ७ सय ५० मेगावाटको...

  • लण्डनले स्वागत गर्‍यो पहिलो चिनियाँ रेललाई

    चीनबाट बेलायतका लागि छुटेको मालबाहक रेल बुधबार लण्डन पुगेको छ। १८ दिनको यात्रापछि ७ हजार ५ सय माइल दूरी पार गरेर सो रेल पूर्वी लण्डनको बार्किङमा...

  • मधेशमा पाँच लाखको शक्ति प्रदर्शन: एमाले

    मधेशमा पाइला टेक्नै नपाउने चेतावनी खेपिरहेको नेकपा एमालेले मेचीदेखि महाकालीसम्म पाँच लाखभन्दा बढी जनता सडकमा उतार्ने तयारी भइरहेको बताएको छ।...